Bir asliye ceza mahkemesi, iddianameyi kabul edip duruşma gününü belirledikten sonra, sanığın eyleminin basit yargılama usulü (CMK 251) kapsamına girdiğini fark ederse, duruşmayı iptal edip basit yargılama usulüne geçebilir mi?

Hayır, geçemez. CMK md. 251/1, 'Asliye ceza mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra...' basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebileceğini belirtir. Bu ifadeden, basit yargılama usulüne geçme kararının, kovuşturma aşamasının başında, henüz duruşma günü belirlenmeden verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Yargıtay içtihatları ve doktrindeki hakim görüş de bu yöndedir. Mahkeme, iddianameyi kabul ettikten sonra bir tensip zaptı düzenleyerek duruşma gününü belirlemiş ve taraflara tebliğ etmişse, artık 'genel yargılama usulünü' seçmiş sayılır. Bu noktadan sonra, geriye dönerek duruşmayı iptal edip basit yargılama usulüne geçmesi, usul kurallarının geriye işletilmesi anlamına gelir ve hukuki belirlilik ilkesine aykırı olur. Mahkeme, bir kez genel yargılama yolunu seçtikten sonra bu yolda devam etmek zorundadır. Ancak tersi mümkündür; yani basit yargılama usulü ile başladığı bir davada, sonradan duruşma açılmasının gerekli olduğuna kanaat getirerek genel hükümlere geçebilir (CMK 251/5).