Bir belediye başkanının, Anayasa md. 127/4 uyarınca 'görevi ile ilgili bir suç sebebiyle' hakkında soruşturma veya kovuşturma açılması halinde İçişleri Bakanı tarafından geçici olarak görevden uzaklaştırılması, aynı kişinin Cumhurbaşkanı yardımcısı olması durumunda nasıl bir anayasal ikilem yaratır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #169339

Bu durum, Anayasa'nın farklı maddeleri arasında ve yürütme organının kendi içindeki hiyerarşide çözülmesi güç bir anayasal ikilem yaratır. İkilemin boyutları şunlardır: 1) Hiyerarşi ve Vesayet Çatışması: Anayasa md. 127, merkezi idarenin mahalli idareler üzerindeki idari vesayet yetkisini düzenler. İçişleri Bakanı, bu vesayet yetkisini merkezi idare adına kullanır. Ancak, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde Cumhurbaşkanı yardımcısı, hiyerarşik olarak bakandan daha üst veya en azından eşdeğer bir konumdadır. Bir bakanın, kendisinden daha üst bir konumdaki Cumhurbaşkanı yardımcısını, onun diğer bir sıfatı olan 'belediye başkanlığı' görevinden uzaklaştırması, yürütme organı içinde eşi benzeri görülmemiş bir hiyerarşik çatışma ve yetki karmaşası yaratır. 2) Yargısal Bağışıklığın Etkisi: Cumhurbaşkanı yardımcısı olan belediye başkanının, 'belediye başkanlığı görevi ile ilgili' işlediği iddia edilen bir suç, onun 'Cumhurbaşkanı yardımcılığı görevi ile ilgili olmayan' bir suç sayılacaktır. Bu durumda, Anayasa md. 106/10 uyarınca yasama dokunulmazlığından faydalanır. Dokunulmazlığı olan bir kişi hakkında ise kural olarak soruşturma veya kovuşturma yürütülemez. Soruşturma veya kovuşturma açılamayacağı için, görevden uzaklaştırmanın ön şartı olan 'hakkında soruşturma veya kovuşturma açılması' koşulu da gerçekleşmemiş olur. Dolayısıyla, bu ikili sıfat, Anayasa md. 127/4'ün uygulanmasını fiilen ve hukuken imkansız hale getirir.