Bir idari işlemin iptali istemiyle açılan davada, işlemin 'yetki', 'şekil', 'sebep', 'konu' ve 'amaç' unsurlarından hangisindeki sakatlık, işlemin 'yok hükmünde' sayılmasına neden olabilir? Yokluk ile iptal edilebilirlik arasındaki temel farkı açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #169337

İdari işlemin unsurlarındaki sakatlıklar, kural olarak işlemin 'iptal edilebilir' olmasına yol açar. Ancak bazı ağır ve bariz sakatlıklar, işlemin hukuken hiç doğmamış sayılmasına, yani 'yok hükmünde' olmasına neden olur. Yokluk sonucunu doğuran sakatlıklar şunlardır: 1) Yetki Unsurunda Ağır Sakatlık (Fonksiyon Gaspı): İdari bir makamın, yasama veya yargı organının görev alanına giren bir işlem yapması. Örneğin, bir valinin kanun çıkarması. 2) Yetki Unsurunda Ağır Sakatlık (Yetki Gaspı): Hiçbir idari sıfatı olmayan bir kişinin idari işlem tesis etmesi. Örneğin, bir vatandaşın kendisini vali olarak tanıtıp karar alması. 3) Konu Unsurunda Ağır Sakatlık: İşlemin konusunun fiilen veya hukuken imkansız olması. Örneğin, ölmüş bir memurun görevden alınması. Yokluk ile iptal edilebilirlik arasındaki temel fark şudur: İptal edilebilir bir işlem, hukuka aykırı olmasına rağmen, yetkili bir mahkeme tarafından iptal edilinceye kadar geçerlidir ve hukuki sonuç doğurur. Bu işleme karşı belirli bir dava açma süresi içinde dava açılması gerekir. Yok hükmündeki bir işlem ise, hukuken hiç doğmamıştır, hiçbir hukuki sonuç doğurmaz, herkes tarafından ileri sürülebilir ve tespiti için dava açma süresi yoktur.