Ceza Muhakemesi Kanunu md. 119/1, konutta arama için kural olarak 'hakim kararı'nı şart koşmaktadır. 'Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emri' ile arama yapılabilmesi ne anlama gelir ve bu istisnanın uygulanma koşulları nelerdir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #169269

CMK md. 119/1'deki bu istisna, anayasal bir hak olan konut dokunulmazlığına müdahalede aceleci davranılması gereken durumlar için öngörülmüştür. 'Gecikmesinde sakınca bulunan hâl', derhal işlem yapılmadığı takdirde suç delillerinin kaybolması, karartılması veya şüphelinin kaçması gibi somut bir tehlikenin var olduğu durumu ifade eder. Bu istisnanın uygulanabilmesi için şu koşulların bir arada bulunması gerekir: 1) Somut Tehlike: Delillerin yok edileceğine veya şüphelinin kaçacağına dair kuvvetli ve somut bir ihtimal bulunmalıdır. Bu tehlike, varsayıma değil, olayın özelliklerine dayanmalıdır. 2) Hakime Ulaşma İmkansızlığı: O anki zaman ve mekan koşulları itibarıyla bir hakime ulaşıp arama kararı almanın mümkün olmaması veya bunun ciddi bir zaman kaybına yol açarak yukarıda belirtilen tehlikeyi gerçekleştirecek olması gerekir. 3) Yazılı Emir: Cumhuriyet savcısının arama emri mutlaka 'yazılı' olmalıdır. Sözlü emirle arama yapılamaz. 4) Savcının Emrinin Onaya Sunulması: Savcının emriyle yapılan arama sonrasında, bu emrin ve arama sonuçlarını içeren tutanakların derhal hakim onayına sunulması ve hakimin bu işlemi sonradan denetlemesi gerekir (Anayasa md. 21). Bu koşullar sağlanmadan savcı emriyle yapılan konut araması hukuka aykırı olur.