CMK md. 198 uyarınca 'eski hâle getirme' kurumu ile CMK md. 40'ta düzenlenen genel 'eski hâle getirme' kurumu arasındaki temel fark, uygulama alanı ve koşulları açısından nedir?

Bu iki kurum benzer bir amaca hizmet etse de uygulama alanları ve koşulları farklıdır. 1) Genel Eski Hâle Getirme (CMK md. 40-42): Bu kurum, kanunda belirtilen bir süreyi (temyiz süresi, itiraz süresi vb.) 'kusuru olmaksızın' geçiren taraf için öngörülmüştür. Burada temel şart, süreye uyulamamasında kişinin bir kusurunun bulunmaması ve bunun bir mazerete (hastalık, doğal afet vb.) dayanmasıdır. Sürenin bittiği tarihten itibaren 7 gün içinde, mazereti gösteren delillerle birlikte, yapılamayan işlem de yapılarak talepte bulunulur. Bu, tüm usuli süreler için geçerli genel bir kuraldır. 2) Sanığın Yokluğunda Yapılan Duruşmada Eski Hâle Getirme (CMK md. 198): Bu, sadece 'sanığın yokluğunda yapılan duruşmalar' için geçerli, özel bir eski hâle getirme durumudur. Burada sanığın bir süreyi kaçırmasından ziyade, 'duruşmaya katılamaması' söz konusudur. Koşulu, sanığın duruşmaya katılamamasının 'kanuni bir nedene' dayanması ve yokluğunda yapılan işlem veya kararın kendisine tebliğinden itibaren 1 hafta içinde talepte bulunmasıdır. Bu özel düzenleme, sanığın duruşmada hazır bulunma hakkını korumaya yönelik spesifik bir güvencedir.