Görevsiz bir mahkeme tarafından yapılan sorgu işlemi, görevli mahkeme açısından geçerli midir? Görevli mahkemenin, görevsiz mahkemede yapılan işlemleri tekrarlama zorunluluğunu CMK md. 7 ve adil yargılanma hakkı bağlamında tartışınız. (YCGK E: 2008/1-90, K: 2008/100)

Hayır, görevsiz mahkeme tarafından yapılan sorgu işlemi görevli mahkeme açısından geçerli değildir ve yeniden yapılması zorunludur. CMK md. 7, 'Yenilenmesi mümkün olmayanlar dışında, görevli olmayan hakim veya mahkemece yapılan işlemler hükümsüzdür' hükmünü amirdir. Sanığın sorgusu, yenilenmesi mümkün olan bir işlemdir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun anılan kararında da vurgulandığı gibi, bu kuralın temelinde 'doğrudan doğruyalık (vasıtasızlık)', 'sözlülük' ve 'yüze karşılık' gibi ceza muhakemesinin temel ilkeleri ile Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan 'adil yargılanma hakkı' yatmaktadır. Görevli mahkemenin, sanığı bizzat huzuruna alıp sorgusunu yapmadan, onun beyanlarını, tavırlarını, samimiyetini doğrudan gözlemlemeden, sadece görevsiz mahkemenin tutanağına dayanarak hüküm kurması, bu ilkelere ve sanığın savunma hakkına (CMK md. 147, 191) aykırıdır. Bu nedenle, görevsizlik kararı sonrası dosyayı devralan görevli mahkeme, keşif, tanığın ölümü gibi yenilenmesi imkansız olanlar dışındaki tüm işlemleri, özellikle de sanığın sorgusunu, yeniden yapmakla yükümlüdür.