Bir daire başkanının, görevinde başarısız olduğuna dair somut bir tespit olmaksızın, DMK md. 76'ya dayanılarak uzman veya araştırmacı kadrosuna atanması işlemi hukuka uygun mudur? Danıştay'ın bu konudaki yerleşik içtihadının temel kriterleri nelerdir?

Bu atama işlemi, kural olarak hukuka aykırıdır. Her ne kadar DMK md. 76 idareye geniş bir takdir yetkisi tanısa da, bu yetkinin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılması esastır. Danıştay'ın yerleşik içtihadına göre, bir yöneticinin (daire başkanı, müdür vb.) görevinden alınarak daha pasif veya alt bir göreve (uzman, araştırmacı, mühendis vb.) atanabilmesi için, idarenin bu işlemi haklı kılan somut, objektif ve hukuken kabul edilebilir gerekçeler sunması gerekir. Danıştay'ın aradığı temel kriterler şunlardır: 1) Görevde yetersizlik veya başarısızlığın somut delillerle (inceleme/soruşturma raporu, performans değerlendirmesi vb.) ortaya konulması. 2) Personel hakkında açılmış ve sonuçlanmış bir disiplin soruşturmasının varlığı. 3) Hizmetin gereği olarak o görevde başka bir personele ihtiyaç duyulduğuna dair makul bir gerekçe. Bu tür somut gerekçeler olmaksızın, sadece takdir yetkisine dayanılarak yapılan bir görevden alma işlemi, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olduğu için iptale tabidir (Danıştay İkinci Dairesi E:2021/15416, K:2021/2842).