CMK md. 143 uyarınca 'tazminatın geri alınması' hangi koşullarda ve kim tarafından talep edilebilir? Geri alınacak tazminatın miktarının hesaplanmasında hangi prensip uygulanır?

CMK md. 143, haksız koruma tedbiri nedeniyle Devlet tarafından ödenen tazminatın geri alınmasını düzenler. Geri alma, şu iki halde mümkündür: 1) Kovuşturmaya yer olmadığı kararı (KYOK) verildikten sonra kişi hakkında aynı fiilden dolayı kamu davası açılırsa. 2) Beraat kararı verilen kişi, aynı fiilden dolayı sonradan mahkûm edilirse. Bu hallerde, tazminatın geri verilmesinin temel gerekçesi, tazminat ödenmesine neden olan işlemin (gözaltı, tutuklama vb.) sonradan hukuka uygun hale gelmesi ve kişinin haksız zenginleştiğinin hükümle belgelenmesidir. Geri alma talebi, Cumhuriyet savcısı tarafından, tazminata karar veren mahkemeye başvurularak yapılır. Geri alınacak miktarın hesaplanmasında şu prensip uygulanır: Hükmedilen cezanın süresi, haksız olduğu gerekçesiyle tazminat ödenen gözaltı ve tutukluluk süresinden mahsup edilir. Eğer gözaltı ve tutukluluk süresi, mahkûmiyet süresini aşmıyorsa ödenen tazminatın tamamı geri istenir. Eğer aşıyorsa, sadece mahkûmiyet süresine denk gelen ve artık hukuka uygun hale gelen tutukluluk kısmının karşılığı olan tazminat geri alınır, aşan kısım kişide kalır.