5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 71. maddesinde düzenlenen mali haklara tecavüz suçunun, 'kişisel kullanım amacı dışında elinde bulundurma ya da depolama' şeklinde işlenmesi ile TCK m. 191'deki 'kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma' suçu arasındaki benzerlik ve farkları, suçların koruduğu hukuki değerler açısından karşılaştırınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #169187

Bu iki suç tipi, 'bulundurma' eylemini cezalandırmaları açısından biçimsel bir benzerlik taşısa da, korudukları hukuki değerler ve suçun niteliği açısından temelde birbirlerinden ayrılırlar. Benzerlik: Her iki suçta da kanun, belirli bir nesnenin (korsan eser veya uyuşturucu madde) 'bulundurulmasını' suç olarak tanımlamıştır. Her ikisinde de, bulundurmanın amacına göre bir ayrım yapılır. FSEK, 'kişisel kullanım amacı dışında' bulundurmayı suç sayarken; TCK, 'kullanmak için' bulundurmayı ayrı, 'ticaret için' bulundurmayı ayrı bir suç olarak düzenler. Yani her iki kanun da, eylemin arkasındaki kastı (kişisel kullanım mı, ticari/yayma amacı mı) suçun niteliğini belirlemede bir kriter olarak kullanır. Farklar ve Korunan Hukuki Değerler: 1) Korunan Hukuki Değer: En temel fark budur. FSEK m. 71'in koruduğu hukuki değer, 'fikri mülkiyet hakkı'dır. Kanun, eser sahibinin mali ve manevi haklarını, onun izni olmadan eserinin çoğaltılmasına, yayılmasına ve bundan haksız kazanç elde edilmesine karşı korur. Suç, bir 'malvarlığı hakkına' ve 'kültürel üretime' yöneliktir. TCK m. 191'in koruduğu hukuki değer ise, 'kamu sağlığı'dır. Kanun, uyuşturucu ve uyarıcı maddelerin toplum içinde yayılmasını, bireylerin ve dolayısıyla toplumun sağlığını ve sosyal düzeni bozmasını engellemeyi amaçlar. Suç, doğrudan 'insan sağlığına' ve 'toplum düzenine' yöneliktir. 2) Eylemin Niteliği: FSEK'teki 'bulundurma', genellikle ticari bir amaçla (satmak, dağıtmak) bağlantılıdır ve fikri mülkiyet hakkı ihlal zincirinin bir halkasıdır. 'Kişisel kullanım' ise bir istisna ve hukuka uygunluk nedenidir. TCK'daki 'bulundurma' ise, ya kişinin kendi sağlığına zarar verme (kullanma amaçlı) ya da başkalarının sağlığına zarar verme (ticaret amaçlı) potansiyeli taşır. Burada 'kişisel kullanım' bir istisna değil, daha az cezayı gerektiren ayrı bir suç tipidir. 3) Toplumsal Tehlikelilik Algısı: Uyuşturucu madde bulundurmak, kamu sağlığına yönelik doğrudan ve ağır bir tehlike olarak görüldüğü için, toplumsal tehlikelilik algısı ve cezai yaptırımları, fikri mülkiyet hakkı ihlallerine göre genellikle daha yüksektir.