Bir idari dava dilekçesinin, İYUK m. 15/1-d uyarınca 'İYUK m. 3 ve 5'e aykırılık' nedeniyle reddedilmesi ne anlama gelir? İYUK m. 5'te düzenlenen 'aynı dilekçe ile birden fazla işleme karşı dava açılabilmesi'nin koşullarını açıklayınız.

Bir dava dilekçesinin İYUK m. 15/1-d uyarınca 'İYUK m. 3 ve 5'e aykırılık' nedeniyle reddedilmesi, dilekçenin kanunda öngörülen şekil şartlarını taşımadığı anlamına gelir. Mahkeme bu durumda, dilekçeyi esastan incelemeden usulden reddeder. İYUK m. 3, dava dilekçesinde bulunması gereken zorunlu unsurları (tarafların kimlik ve adresleri, davanın konusu, hukuki sebeplerin özeti, deliller, sonuç ve talep vb.) sayar. İYUK m. 5 ise, birden fazla uyuşmazlığın tek bir dilekçe ile dava konusu edilebilmesinin istisnai şartlarını düzenler. İYUK m. 5'e Göre Tek Dilekçe ile Dava Açma Koşulları: Kural olarak her idari işlem veya eyleme karşı ayrı ayrı dava açılır. Ancak İYUK m. 5, usul ekonomisi gereği, belirli bir bağlantı bulunan birden fazla uyuşmazlığın tek bir dilekçe ile dava konusu edilmesine izin verir. Bunun koşulları şunlardır: 1) Birden Fazla İdari İşleme Karşı Dava Açma: Bir kişinin, birden fazla idari işleme karşı tek dilekçe ile dava açabilmesi için, bu işlemler arasında 'maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi' bulunmalıdır. Örnek: Bir memurun önce görevden alınıp sonra başka bir yere atanması. Bu iki işlem arasında açık bir sebep-sonuç ilişkisi vardır ve tek dilekçe ile her ikisinin de iptali istenebilir. Örnek: Bir imar planının iptali ile bu plana dayanılarak verilen inşaat ruhsatının iptali. Bu işlemler arasında da hukuki bağlılık vardır. 2) Birden Fazla Kişinin Birlikte Dava Açması (İhtiyari Dava Arkadaşlığı): Birden fazla kişinin, ortak bir dilekçe ile dava açabilmesi için, dava konusu hak veya menfaatlerinin 'ortak' olması veya uyuşmazlıkların 'aynı sebepten' doğması gerekir. Örnek: Aynı idari karar (örneğin bir kamulaştırma kararı) ile menfaatleri ihlal edilen birden fazla taşınmaz maliki, birlikte dava açabilirler. Eğer bir dilekçe, aralarında bu tür bir bağlantı olmayan, tamamen farklı konulara ilişkin birden fazla talebi içeriyorsa (örneğin, aynı dilekçede hem vergi cezasının iptali hem de disiplin cezasının iptali isteniyorsa), mahkeme İYUK m. 5'e aykırılık nedeniyle dilekçeyi reddeder ve davacıya, her bir talep için ayrı ayrı dilekçe vermesi gerektiğini bildirir.