Danıştay 2. Dairesi'nin E:2021/15416 sayılı kararında, daha önce bir mahkeme kararıyla görevine iade edilen bir daire başkanının, idare tarafından tekrar görevden alınması işleminin iptal edilmesinin ardındaki temel hukuki mantık nedir? Bu durumun, idarenin takdir yetkisinin kullanımında nasıl bir ek denetim kriteri oluşturduğunu açıklayınız.
Bu durumun ardındaki temel hukuki mantık, 'yargı kararlarının bağlayıcılığı' (Anayasa m. 138/4) ve 'hukuki güvenlik' ilkeleridir. Bir idari işlem mahkeme tarafından iptal edildiğinde, o işlem hiç tesis edilmemiş sayılır ve idare, bu kararın gereklerine uygun olarak yeni bir işlem yapmak veya eski durumu geri getirmekle yükümlüdür. Danıştay'ın ilgili kararında, daha önce bir iptal kararı ile görevine iade edilmiş bir memurun, aradan makul bir süre geçmeden ve görevinde başarısız olduğuna veya yeni bir olumsuz durumun ortaya çıktığına dair somut, nesnel ve yeni bir gerekçe sunulmadan tekrar görevden alınması, yargı kararını 'etkisiz kılmaya yönelik' bir eylem olarak değerlendirilmektedir. Bu, idarenin takdir yetkisinin kullanımında ek bir denetim kriteri oluşturur: İdarenin Takdir Yetkisine Getirdiği Ek Sınırlama: Normal bir görevden alma işleminde idarenin takdir yetkisi daha genişken, bir yargı kararıyla iade edilen memurun tekrar görevden alınması durumunda, idarenin takdir yetkisi daralır ve ispat yükü ağırlaşır. Bu durumda idare, sadece genel 'hizmet gerekleri' gibi soyut ifadelere dayanamaz. İdarenin, atama işlemini meşrulaştırabilmesi için şunları ortaya koyması gerekir: a) Yeni ve Somut Bir Gerekçe: Yargı kararından sonra ortaya çıkan, önceki davada tartışılmamış, memurun yetersizliğine, başarısızlığına veya hizmeti aksattığına dair yeni ve somut olayların veya delillerin varlığı. b) Yargı Kararını Dolanan Bir Amaç Güdülmediği: Yeni işlemin, eskisinin bir tekrarı olmadığı ve yargı kararının sonuçlarını ortadan kaldırma amacı taşımadığının açıkça gösterilmesi. Danıştay 2. Dairesi de kararında, 'yargı kararı gereği daire başkanlığı görevine iade edilen davacının görevinden alınmasını gerektirecek somut bir tespitin davalı idarece sunulamaması karşısında' işlemi hukuka aykırı bulmuştur. Bu, mahkeme kararıyla tesis edilen hukuki istikrarın, keyfi idari işlemlerle bozulmasını önlemeye yönelik önemli bir yargısal güvencedir.