5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 71. ve 72. maddelerinde düzenlenen suçların, CMK m. 251 kapsamında basit yargılama usulüne tabi olup olmadığını, bu suçların niteliği ve ceza hadleri açısından değerlendiriniz.
FSEK'in 71. ve 72. maddelerinde düzenlenen suçların basit yargılama usulüne tabi olup olmadığını belirlemek için her bir fıkradaki ceza hadlerini ayrı ayrı incelemek gerekir. CMK m. 251'in kriteri, suçun asliye ceza mahkemesinin görevine girmesi ve cezasının üst sınırının 2 yıl veya daha az hapis olmasıdır. a) FSEK m. 71 (Manevi, Mali veya Bağlantılı Haklara Tecavüz): - Fıkra 1: 'Bir eseri, icrayı, fonogramı veya yapımı hak sahibi kişilerin yazılı izni olmaksızın işleyen, temsil eden, çoğaltan, değiştiren, dağıtan, her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma ileten, yayımlayan ya da hukuka aykırı olarak işlenen veya çoğaltılan eserleri satışa arz eden, satan, kiralamak veya ödünç vermek suretiyle ya da sair şekilde yayan, ticarî amaçla satın alan, ithal veya ihraç eden, kişisel kullanım amacı dışında elinde bulunduran ya da depolayan kişi hakkında bir yıldan beş yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.' Bu fıkradaki hapis cezasının üst sınırı 'beş yıl' olduğu için, basit yargılama usulü uygulanamaz. - Diğer Bentler (2, 3, 4, 5, 6): Bu bentlerde düzenlenen suçların cezaları genellikle 'altı aydan iki yıla kadar hapis' veya 'üç aydan bir yıla kadar hapis' gibi 2 yıl sınırının altında kalmaktadır. Bu nedenle, FSEK m. 71'in 1. fıkrası dışındaki bentlerinde tanımlanan suçlar, ceza hadleri itibarıyla basit yargılama usulü kapsamındadır. b) FSEK m. 72 (Koruyucu Programları Etkisiz Kılmaya Yönelik Hazırlık Hareketleri): Bu maddedeki suçun cezası 'altı aydan iki yıla kadar hapis cezası'dır. Üst sınır 2 yıl olduğu için, bu suç da basit yargılama usulü kapsamındadır. Sonuç: FSEK'in ceza hükümlerinde, bazı fıkralar (özellikle m. 71/1) ceza haddi nedeniyle basit yargılama usulü dışındayken, birçok fıkra (m. 71'in diğer bentleri ve m. 72) ceza haddi itibarıyla bu usulün uygulanmasına elverişlidir. Mahkeme, dosyaya konu olan suçun hangi fıkraya girdiğini tespit ederek, şartları varsa basit yargılama usulünü uygulama takdirine sahiptir.