CMK m. 198 uyarınca, sanığın yokluğunda yapılan duruşma nedeniyle 'eski hale getirme' talebinde bulunması ile CMK m. 40 vd. uyarınca genel 'eski hale getirme' talebinde bulunması arasındaki temel farkları; başvuru süresi, koşulları ve amacı açısından karşılaştırınız.

CMK'da iki farklı eski hale getirme kurumu düzenlenmiştir ve aralarında önemli farklar bulunur: 1) Genel Eski Hale Getirme (CMK m. 40-42): a) Amaç: Bu kurum, bir sürenin (örneğin, temyiz süresi, itiraz süresi) 'kusur olmaksızın' kaçırılması durumunda, bu sürenin kaçırılmasından doğan hak kaybını telafi etmeyi amaçlar. Odak noktası, 'usuli bir sürenin' kaçırılmasıdır. b) Koşullar: Talepte bulunanın, süreyi kaçırmasında 'hiçbir kusurunun olmaması' gerekir (örneğin, ağır hastalık, doğal afet, tebligatın yapılamaması gibi elde olmayan nedenler). c) Süre: Engelin ortadan kalkmasından itibaren 'yedi gün' içinde, süreye uyulmamasından doğan işlemi de yerine getirerek talepte bulunulmalıdır. d) Kapsam: Kanun yollarına başvuru süreleri gibi, kanunda belirtilen tüm usuli süreler için geçerlidir. 2) Sanığın Yokluğunda Yapılan Duruşmada Eski Hale Getirme (CMK m. 198): a) Amaç: Bu, çok daha özel bir kurumdur. Amacı, kaçırılan bir süreyi telafi etmek değil, sanığın 'yokluğunda yapılan duruşma ve işlemlerin' yarattığı hak kaybını (özellikle savunma hakkı ve yüzyüzelik ilkesinin ihlali) gidermektir. Odak noktası, 'duruşmada hazır bulunma hakkının' ihlalidir. b) Koşullar: Sanığın, duruşmada kendi rızası dışında (vareste tutulma veya müdafii ile temsil yetkisi kullanma hariç) yokluğunda yargılama yapılmış olması gerekir. Burada genel anlamda bir 'kusursuzluk' aranmaz; duruşmadan haberdar edilmemiş veya mazeretinin kabul edilmemiş olması yeterlidir. c) Süre: Duruşmada yapılan işlem veya verilen kararın kendisine 'tebliğinden itibaren bir hafta' içinde talepte bulunulmalıdır. Başlangıç anı, genel kurumdan farklı olarak 'tebliğ'dir. d) Kapsam: Sadece sanığın yokluğunda yapılan duruşma ve işlemlerle sınırlıdır. Sonuç olarak, CMK m. 40 genel bir 'süre canlandırma' kurumu iken, CMK m. 198 sanığın duruşmada bulunma hakkına özgü, daha özel bir 'yargılamayı geri alma' kurumudur.