Danıştay 6. Dairesi'nin E:2021/5116 sayılı kararında, ihale sözleşmesi imzalandıktan sonra işin tasfiyesine ilişkin kararın adli yargının görev alanına girdiği belirtilmiştir. Bu kararın, İYUK m. 20/A'da 'ihale işlemleri'nin ivedi yargılama usulüne tabi olduğuna dair hükümle çelişip çelişmediğini tartışınız. 'İhale işlemi' kavramının kapsamı bu ayrımda nasıl bir rol oynar?
Bu durum, ilk bakışta bir çelişki gibi görünse de, 'ihale işlemi' kavramının kapsamının doğru yorumlanmasıyla çözümlenir. Arada bir çelişki yoktur, çünkü iki hüküm farklı hukuki aşamaları hedeflemektedir. 1) İYUK m. 20/A'daki 'İhale İşlemleri': Bu ifadeden anlaşılması gereken, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca, 'ihale süreci' içinde idarenin kamu gücüne dayanarak tek yanlı iradesiyle tesis ettiği idari işlemlerdir. Bu süreç, ihale ihtiyacının ortaya çıkmasından başlayıp, ihale kararının verilmesi, onaylanması ve sözleşmenin imzalanmasına kadar olan aşamayı kapsar. İhale ilanının iptali, isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması, ihalenin iptali gibi kararlar bu kapsamdadır ve idari yargıda, ivedi yargılama usulüne göre görülür. 2) Sözleşme Sonrası İşlemler: İhale sözleşmesi imzalandığı anda, idare ile yüklenici arasındaki ilişki, kamu gücüne dayalı bir idari işlem ilişkisi olmaktan çıkar ve tarafların eşit olduğu bir 'özel hukuk sözleşmesi' ilişkisine dönüşür. Bu aşamadan sonra sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanan tüm uyuşmazlıklar (hakediş ödemesi, teminat iadesi, sözleşmenin feshi, işin tasfiyesi vb.), sözleşme hükümlerine göre ve adli yargıda (genellikle Ticaret Mahkemeleri) çözülür. Danıştay'ın ilgili kararında, sözleşme imzalanıp işe başlandıktan sonra, idarenin sözleşmedeki bir maddeye dayanarak 'işin tasfiyesine' karar vermesi, bir 'ihale işlemi' olarak değil, 'sözleşmenin uygulanmasına ilişkin bir işlem' olarak nitelendirilmiştir. Dolayısıyla, bu uyuşmazlığın adli yargının görevine girdiği tespiti, İYUK m. 20/A ile çelişmez. Çünkü 'işin tasfiyesi', ihale süreci tamamlandıktan sonra ortaya çıkan bir sözleşmesel uyuşmazlıktır ve 'ihale işlemi' kavramının dışında kalır.