6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 61'de öngörülen müteselsil sorumlulukta, zarar görenin, sorumlulardan dilediğine başvurma hakkı (dış ilişki), rücu ilişkisini (iç ilişki) nasıl etkiler? Zarar görenin, sorumlulardan sadece birini dava etmesi, diğer sorumluları borçtan kurtarır mı?

Zarar görenin, sorumlulardan dilediğine başvurma hakkı (seçimlik hak), müteselsil sorumluluğun dış ilişkideki en temel özelliğidir. Bu hak, iç ilişkiyi doğrudan etkilemez, ancak iç ilişkinin (rücu) ne zaman ve ne ölçüde doğacağını belirler. İlişki şu şekildedir: 1) Dış İlişki (Zarar Gören - Sorumlular Arası): Zarar gören, zararının tamamını dilediği bir sorumludan, dilediği bir kaçından veya hepsinden birlikte talep edebilir (TBK m. 163). Bu seçim, tamamen zarar görenin takdirindedir. Zarar görenin, sorumlulardan sadece birini dava etmesi, diğer sorumluları borçtan kurtarmaz. Sorumluların borcu, ancak zarar görenin alacağı 'tamamen' ifa edildiği oranda sona erer (TBK m. 163/2). Sadece bir sorumlu hakkında dava açılması veya mahkumiyet kararı alınması, diğerlerinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Zarar gören, dava ettiği sorumludan alacağını tahsil edemezse, kalan kısım için diğer sorumlulara başvurabilir. 2) İç İlişki (Sorumlular Arası): Rücu ilişkisi, ancak sorumlulardan birinin, zarar görene, kendi payından 'daha fazla' bir ödeme yapmasıyla doğar. Eğer zarar gören hiç kimseden tahsilat yapamamışsa veya her sorumlu sadece kendi payı kadar ödeme yapmışsa, bir rücu ilişkisi gündeme gelmez. Dış ilişkide zarar görenin kimi seçtiği, iç ilişkideki nihai sorumluluk paylarını değiştirmez. Örneğin, %70 kusurlu A ile %30 kusurlu B'nin müteselsilen sorumlu olduğu bir durumda, zarar gören zararın tamamını %30 kusurlu B'den tahsil ederse, B, kendi payı olan %30'u aşan %70'lik kısım için A'ya rücu edebilir. Görüldüğü gibi, dış ilişkideki seçim, sadece rücu hakkını kimin kullanacağını ve ne zaman kullanacağını belirleyen bir 'tetikleyici' rolü oynar; iç ilişkideki nihai paylaşım oranlarını (kusur oranları gibi) etkilemez.