Yargıtay 11. Ceza Dairesi'nin E:2018/3576 sayılı kararında, sahte sürücü belgesi kullanma fiilinin 'temadi eden bir suç' olması, suçüstü halinin varlığının kabulünü nasıl etkilemiştir? Bu durumun, polisin arama kararı olmaksızın delile el koyma yetkisi üzerindeki sonucunu CMK m. 90/4 ve PVSK hükümleriyle açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #169142

Temadi eden (kesintisiz) suç, fiilin icrasının bir süre devam ettiği suç tipidir. Sahte belgeyi kullanma suçu da, belgenin kişinin hakimiyet alanında bulunduğu ve her an ibraz edilmeye hazır tutulduğu sürece icrası devam eden, temadi eden bir suç olarak kabul edilir. Bu nitelendirmenin suçüstü hali açısından önemli bir sonucu vardır. Suçüstü (meşhut suç), suçun işlendiği sırada veya işlendikten hemen sonra failin takip edilerek yakalandığı haldir (CMK m. 2/1-j). Temadi eden suçlarda, fiilin icrası devam ettiği sürece 'suçüstü hali' de devam eder. Yargıtay'ın ilgili kararında, sanığın sahte sürücü belgesini üzerinde bulundurduğu her an, 'kullanma' fiilini işlemeye devam ettiği ve bu nedenle polisin onu durdurup yoklama yaptığı anda 'suçüstü' halinin mevcut olduğu kabul edilmiştir. Suçüstü Halinin Delile Elkoyma Yetkisine Etkisi: Suçüstü halinin varlığı, kolluğa normalde hakim kararı veya savcı emri gerektiren bazı yetkileri, bu kararları beklemeksizin kullanma imkanı tanır. CMK m. 90/4, suçüstü halinde veya gecikmesinde sakınca bulunan diğer hallerde, Cumhuriyet savcısına derhal başvurma olanağı bulunmadığı takdirde, kolluk amirlerinin yakalama yetkisine sahip olduğunu belirtir. PVSK'nın 13/1-A maddesi de polise, suçüstü halinde failleri yakalama yetkisi verir. PVSK'nın Ek 6. maddesi ise, polisin, bir suçla karşılaştığında 'suçun devamını veya başkalarının can ve mal emniyetini tehdit etmesini önlemek amacıyla' gerekli tedbirleri alabileceğini ve 'delillerin kaybolmamasını veya bozulmamasını sağlayacağını' düzenler. Yargıtay da kararında, suçüstü hali nedeniyle kolluk görevlilerinin, CMK m. 90/4 ve PVSK'nın ilgili maddelerinin verdiği yetkiye dayanarak, suçun delili olan sahte sürücü belgesinin kaybolmaması için derhal muhafaza altına almasının (el koymasının) hukuka uygun olduğuna karar vermiştir. Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği'nin 8. maddesi de suçüstü halinde arama kararı gerekmeyeceğini belirtir. Dolayısıyla, temadi eden suç niteliği, suçüstü halini doğurmuş; suçüstü hali de kolluğa, arama kararı olmaksızın delili muhafaza altına alma yetkisi vermiştir.