Bir meslek hastalığına yakalanan işçinin, işverenden talep edeceği maddi tazminatın kapsamına hangi tür zararlar girer? 'Ekonomik geleceğin sarsılmasından kaynaklanan kayıplar' kalemini bir örnekle açıklayınız.
Meslek hastalığı nedeniyle işverenin hukuki sorumluluğu doğduğunda, işçinin talep edebileceği maddi tazminat (TBK m. 54), uğradığı malvarlığı kayıplarını kapsar. Bu zararlar başlıca şunlardır: 1) Tedavi Giderleri: Hastalığın teşhisi, tedavisi, rehabilitasyonu için yapılan tüm masraflar (ilaç, ameliyat, fizik tedavi, hastane, doktor ücretleri, yol masrafları vb.). SGK tarafından karşılanmayan veya karşılanıp işverene rücu edilen kısım talep edilebilir. 2) Kazanç Kaybı: İşçinin, hastalık ve tedavi süresince çalışamadığı dönemde mahrum kaldığı ücret ve diğer gelirlerdir. Buna 'geçici iş göremezlik tazminatı' da denir. 3) Çalışma Gücünün Azalmasından ya da Yitirilmesinden Doğan Kayıplar: Bu, en önemli zarar kalemidir ve 'kalıcı iş göremezlik tazminatı' veya 'meslekte kazanma gücü kaybı tazminatı' olarak adlandırılır. İşçinin, hastalığı nedeniyle meslekte kazanma gücünde meydana gelen kalıcı azalma (maluliyet) oranında, gelecekteki (aktif ve pasif çalışma dönemini kapsayan) potansiyel kazanç kayıplarını karşılar. Bilirkişi tarafından, işçinin yaşı, geliri, maluliyet oranı ve bilinen yaşam süresi gibi faktörlere göre hesaplanır. 4) Ekonomik Geleceğin Sarsılmasından Doğan Kayıplar: Bu zarar kalemi, yukarıda sayılanların dışında kalan, ancak hastalığın bir sonucu olarak işçinin ekonomik geleceğini olumsuz etkileyen diğer kayıpları ifade eder. Bu, maluliyetten kaynaklanan doğrudan gelir kaybı değil, maluliyetin yarattığı kariyer ve ilerleme fırsatlarının kaybıdır. Örnek: Meslek hastalığı (örneğin, hassas el becerisi gerektiren bir işte çalışan birinde sinir sıkışması) nedeniyle %20 malul kalan bir işçi, aynı işi yapmaya devam etse bile, terfi etme, daha nitelikli ve daha yüksek maaşlı bir pozisyona geçme veya başka bir şirkette daha iyi koşullarda iş bulma imkanını kaybetmiş olabilir. İşte bu 'kariyer fırsatlarının kaybından' doğan zarar, ekonomik geleceğin sarsılması tazminatı olarak talep edilebilir. Bu zararın somut delillerle ispatlanması gerekir.