TMK m. 146'da, mutlak butlan davasının 'ilgisi olan herkes' tarafından açılabileceği belirtilmiştir. Bu 'ilgisi olan herkes' kavramının kapsamı nedir? Evliliğin taraflarının mirasçılarının bu davayı açmakta hukuki yararı var mıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #169129

TMK m. 146'da geçen 'ilgisi olan herkes' kavramı, mutlak butlan sebeplerinin kamu düzenini ilgilendirmesinin bir sonucudur ve bu davayı açabilecek kişi çevresini geniş tutar. Bu kavram, evliliğin butlanının tespit edilmesinde 'hukuki bir menfaati' bulunan herkesi kapsar. Hukuki menfaatin, güncel, kişisel ve meşru olması gerekir. Bu kapsamda davayı açabilecek kişiler şunlardır: 1) Cumhuriyet Savcısı: Mutlak butlan sebepleri kamu düzenine ilişkin olduğu için, Cumhuriyet savcısı re'sen (kendiliğinden) dava açabilir. 2) Eşler: Evliliğin tarafları olan eşlerin her biri, bu davayı açmakta doğrudan hukuki yararı olan kişilerdir. 3) Mirasçılar: Eşlerden birinin veya her ikisinin ölümü halinde, mirasçılarının mutlak butlan davası açmakta hukuki yararı olabilir. Özellikle, batıl olan evlilik nedeniyle miras paylarının etkilenmesi durumunda bu yarar ortaya çıkar. Örneğin, A, B ile evliyken, bu evlilik devam ederken C ile de evlenirse, A'nın C ile olan ikinci evliliği mutlak butlanla batıldır. A'nın ölümü halinde, ilk eş B ve A'nın çocukları, ikinci eş C'nin mirasçı sayılmasını engellemek ve kendi miras paylarını korumak amacıyla, C ile yapılan evliliğin butlanının tespiti için dava açabilirler. Burada mirasçıların açık bir hukuki menfaati vardır. Ancak, butlan kararının mirasçılık sıfatını etkilemeyeceği durumlarda, sırf merhumun evliliğinin geçersiz olduğunu tespit ettirmek için dava açmakta hukuki yarar bulunmadığı kabul edilebilir. 4) Diğer İlgililer: Örneğin, batıl bir evlilik nedeniyle sosyal güvenlik kurumundan dul aylığı alamayan veya alacağı aylık miktarı etkilenen kişiler gibi, evliliğin hukuki sonuçlarından doğrudan etkilenen diğer üçüncü kişilerin de dava açma hakkı olduğu kabul edilebilir. Kısacası, 'ilgisi olan herkes', evliliğin hükümsüz sayılmasından hukuken etkilenecek olan ve bu tespitte meşru bir menfaati bulunan tüm kişileri ifade eder.