HMK m. 320/2 ve 320/3, basit yargılama usulünde ön inceleme ve tahkikat duruşmalarının nasıl yürütüleceğini düzenlemektedir. Bu hükümler ile yazılı yargılama usulündeki ön inceleme (HMK m. 137-142) ve tahkikat (HMK m. 143 vd.) aşamalarını karşılaştırarak, basit yargılamanın getirdiği temel usuli basitleştirmeleri ve hızlandırmaları belirtiniz.

Basit yargılama usulü, yazılı yargılama usulüne göre daha hızlı ve daha az formaliteye sahip olacak şekilde tasarlanmıştır. İki usulün ön inceleme ve tahkikat aşamaları arasındaki temel basitleştirmeler şunlardır: 1) Tek Duruşmada Birleştirme İmkanı: Yazılı yargılamada ön inceleme duruşması ile tahkikat duruşması kural olarak ayrıdır. Ön inceleme tamamlanmadan tahkikata geçilemez (HMK m. 137/2). Basit yargılamada ise HMK m. 320/2, mahkemenin 'ilk duruşmada' hem ön inceleme işlemlerini (dava şartları, ilk itirazlar, uyuşmazlık konularının tespiti, sulhe teşvik) yapacağını hem de bu işlemlerden sonra 'tahkikatın bu tutanak esas alınmak suretiyle yürütüleceğini' belirtir. Bu, mahkemenin aynı duruşmada hem ön incelemeyi tamamlayıp hem de tahkikata (tanık dinleme, delil inceleme vb.) geçebilmesine olanak tanıyarak süreci hızlandırır. 2) Duruşma Sayısının Sınırlandırılması: Yazılı yargılamada tahkikat duruşmaları için bir sayı sınırı yoktur. Basit yargılamada ise HMK m. 320/3, mahkemenin tarafların dinlenmesi, delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemlerini 'iki duruşmada tamamlayacağını' kural olarak benimsemiştir. Ancak zorunlu hallerde (bilirkişi incelemesinin uzaması gibi) gerekçesini belirterek daha fazla duruşma yapabilir. Bu, yargılamanın gereksiz yere uzatılmasını engellemeye yönelik bir düzenlemedir. 3) Duruşmalar Arası Sürenin Kısa Tutulması: Yazılı yargılamada duruşmalar arası süre için bir kısıtlama yokken, basit yargılamada HMK m. 320/3, 'duruşmalar arasındaki süre bir aydan daha uzun olamaz' diyerek yargılamanın temposunu artırmayı hedeflemiştir. 4) Dosya Üzerinden Karar Verme Yetkisi: En temel fark, HMK m. 320/1'in 'mümkün olan hallerde' mahkemeye tarafları hiç duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verme yetkisi tanımasıdır. Yazılı yargılamada böyle bir genel yetki yoktur. Bu basitleştirmeler, basit yargılama usulünün adından da anlaşılacağı gibi, daha az karmaşık ve daha hızlı sonuçlandırılması hedeflenen davalar için etkin bir yargılama modeli oluşturmayı amaçlar.