7499 sayılı Kanun ile TMK m. 471'de yapılan değişiklik, 'özgürlüğü bağlayıcı cezaya mahkumiyet' nedeniyle verilen kısıtlama kararının, hapis hali devam ederken sona erdirilebilmesine hangi şartlarda olanak tanımıştır? Bu değişikliğin Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararının gerekçeleriyle uyumunu değerlendiriniz.
TMK m. 471'in eski hali, vesayetin ancak 'hapis halinin sona ermesiyle kendiliğinden ortadan kalkacağını' düzenliyordu. Bu, bir kez kısıtlanan hükümlünün, cezası bitene kadar vesayet altında kalacağı anlamına geliyordu. 7499 sayılı Kanunla yapılan değişiklik, bu katı kuralı esneterek, hapis hali devam ederken vesayetin sona erdirilmesine imkan tanımıştır. Yeni düzenlemeye göre vesayetin hapis hali devam ederken sona erdirilebilme şartları, cezanın süresine göre farklılaşmaktadır: 1) Toplam Beş Yıldan Az Hapis Cezasına Bağlı Kısıtlamalar: Bu durumda, vesayetin kaldırılması için tek şart, 'kişinin (hükümlünün) isteminin bulunması'dır (TMK m. 471/2-a). Mahkeme başka bir değerlendirme yapmaksızın, hükümlünün talebi üzerine vesayeti kaldırmak zorundadır. 2) Toplam Beş Yıl veya Daha Fazla Hapis Cezasına Bağlı Kısıtlamalar: Bu durumda, sadece hükümlünün talebi yeterli değildir. Ayrıca, 'kişiliğinin veya malvarlığının korunması sebebinin ortadan kalkması' şartı aranır (TMK m. 471/2-b). Bu halde mahkeme, hükümlünün kendi işlerini yürütebilecek durumda olup olmadığını, korunmaya ihtiyacı kalıp kalmadığını değerlendirerek bir karar verecektir. Bu değişiklik, Anayasa Mahkemesi'nin 2022/105 E. sayılı iptal kararının temel felsefesi olan 'ölçülülük' ve 'bireysel değerlendirme' ilkeleriyle tam bir uyum içindedir. AYM, otomatik ve herkese uyan tek tip bir kısıtlama yerine, kişinin özel durumunun, korunma ihtiyacının ve iradesinin dikkate alınması gerektiğini vurgulamıştı. Yeni m. 471, hükümlünün iradesine (özellikle 5 yıldan az cezalarda) öncelik tanıyarak ve ağır cezalarda dahi korunma ihtiyacının ortadan kalkması halinde vesayetin kaldırılmasına olanak sağlayarak, vesayet kurumunun bir 'koruma' aracı olduğu gerçeğine geri dönmekte ve bu tedbirin gereğinden uzun süre devam etmesini engellemektedir.