Özel bir hastanede çalışan bir hekimin tıbbi hatası (malpraktis) nedeniyle hastanın zarar görmesi durumunda, hastanın hem hekime hem de özel hastaneye karşı birlikte dava açmasının hukuki dayanağı nedir? Bu durumda hekim ile hastane arasındaki sorumluluk rejimini (müteselsil sorumluluk, rücu ilişkisi) açıklayınız.
Bu durumda hastanın hem hekime hem de özel hastaneye karşı birlikte dava açmasının hukuki dayanağı, Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenen farklı sorumluluk hallerinin bir araya gelmesidir: 1) Hekimin Sorumluluğu: Hekim ile hasta arasındaki ilişki vekalet veya eser sözleşmesi niteliğindedir. Hekim, bu sözleşmeden doğan özen yükümlülüğünü ihlal ederek hastaya zarar verirse, sözleşmeye aykırılıktan (TBK m. 112 vd.) veya aynı zamanda bir haksız fiil teşkil eden bu eyleminden (TBK m. 49 vd.) dolayı şahsen sorumludur. 2) Özel Hastanenin Sorumluluğu: Özel hastanenin sorumluluğu iki temel ilkeye dayanır: a) Adam Çalıştıranın Sorumluluğu (TBK m. 66): Hastane, çalışanı olan hekimin görevini ifa ederken hastaya verdiği zararlardan dolayı kusursuz olarak sorumludur. Hastane, hekimi seçerken, talimat verirken ve denetlerken gerekli özeni gösterdiğini ispat ederek bu sorumluluktan kurtulabilir, ancak Yargıtay bu 'kurtuluş kanıtını' hastane-hekim ilişkisinde çok dar yorumlamaktadır. b) Sözleşmesel Sorumluluk: Hasta, hastaneye kabul edildiğinde, hastane ile arasında bir 'hastaneye kabul sözleşmesi' kurulur. Bu sözleşme, sadece barınma ve bakım hizmetlerini değil, aynı zamanda tıbbi hizmetlerin de gereği gibi sunulmasını kapsar. Hastane, tıbbi hizmeti ifa ederken kullandığı hekimin (ifa yardımcısı) eylemlerinden, kendisi yapmış gibi sözleşmesel olarak sorumludur (TBK m. 116). Sorumluluk Rejimi: Bu farklı hukuki sebeplerle hem hekim hem de hastane aynı zarardan sorumlu hale gelirler. Bu durum, TBK m. 61'de düzenlenen 'çeşitli sebeplerden doğan müteselsil sorumluluk' halidir. Zarar gören hasta, alacağının tamamını dilerse sadece hekimden, dilerse sadece hastaneden, dilerse her ikisinden birden talep edebilir. Rücu İlişkisi: Eğer tazminatın tamamını hastane öderse, TBK m. 66/3 uyarınca, zararı veren hekime, onun sorumlu olduğu ölçüde (iç ilişkideki kusur oranına göre) rücu edebilir.