Tanıkların istinabe (talimat) yoluyla veya SEGBİS (Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi) ile dinlenmesi arasında, sanığın 'tanık sorgulama hakkı' (yüzleşme hakkı) açısından ne gibi temel farklar vardır? AYM'nin Taha Bozöyük kararında SEGBİS'in rolüne nasıl değinilmiştir?
İstinabe ve SEGBİS, mahkemenin yargı çevresi dışındaki tanıkları dinleme yöntemleridir ancak sanığın hakları açısından aralarında temel farklar bulunur: 1) İstinabe (Talimatla Dinleme): Bu usulde, asıl davaya bakan mahkeme, tanığın bulunduğu yerdeki mahkemeye bir 'talimat' yazarak tanığın dinlenmesini ister. Dinleme, talimat mahkemesi tarafından yapılır ve sanık ile müdafii genellikle bu duruşmada hazır bulunmazlar. Sadece tanığın ifadesi bir tutanağa geçirilir ve asıl mahkemeye gönderilir. Bu yöntemde sanık, tanıkla yüzleşme, onun tavır ve tepkilerini gözlemleme, beyanlarının inandırıcılığını anlık olarak test etme ve çapraz sorgu yapma imkanından tamamen mahrum kalır. Bu durum, 'tanık sorgulama hakkı'nın özünü zedeler. 2) SEGBİS ile Dinleme: SEGBİS, farklı yerlerdeki kişilerin aynı anda sesli ve görüntülü olarak bir duruşmaya katılmasını sağlayan bir sistemdir. SEGBİS ile tanık dinlendiğinde, sanık ve müdafii asıl mahkemenin salonunda hazır bulunur. Tanık, kendi bulunduğu adliyeden SEGBİS ile duruşmaya bağlanır. Bu sayede sanık ve müdafii, tanığı canlı olarak görür, duyar, ona doğrudan veya hakim aracılığıyla soru sorabilir, tanığın vücut dilini ve tepkilerini gözlemleyebilir. Mahkeme de tanığın beyanda bulunurkenki halini izleyerek ifadesinin güvenilirliği hakkında daha sağlıklı bir kanaat edinebilir. AYM, Taha Bozöyük kararında ve diğer birçok kararında, SEGBİS kullanımının, istinabeden farklı olarak, tanıkla yüzleşme ve onu sorgulama imkanı tanıdığı için, tanığın duruşmada bizzat hazır edilemediği durumlarda adil yargılanma hakkını koruyan önemli bir 'karşı dengeleyici güvence' olduğunu vurgulamaktadır. Kararda, mahkemenin tanığı SEGBİS ile dinlemek için neden bir çaba göstermediğine ilişkin bir açıklama olmaması, ihlalin tespitinde önemli bir faktör olarak değerlendirilmiştir.