Yabancı bir ülkede düzenlenen ve o ülkenin yetkili makamınca 'Apostil' şerhi tatbik edilen bir doğum belgesinin, Türkiye'de bir davada delil olarak kullanılabilmesi için ayrıca Türk Konsolosluğu tarafından tasdik edilmesi gerekir mi? 1961 Lahey Sözleşmesi ile HMK m. 224 arasındaki ilişkiyi açıklayınız.

Hayır, gerekmez. HMK m. 224, yabancı devlet makamlarınca düzenlenen resmi belgelerin Türkiye'de geçerli olabilmesi için kural olarak 'belgenin verildiği devletin yetkili makamı veya ilgili Türk konsolosu tarafından onaylanması' gerektiğini düzenler. Bu genel bir kuraldır. Ancak Türkiye, 1961 tarihli 'Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılmasına Dair Lahey Sözleşmesi'ne taraftır. Bu sözleşme, taraf devletler arasında, yabancı resmi belgelerin kullanılmasında aranan diplomatik veya konsolosluk tasdiki (legalizasyon) şartını kaldırmıştır. Sözleşme, bu karmaşık ve zaman alıcı tasdik zinciri yerine, belgenin düzenlendiği ülkenin yetkili makamınca konulacak tek bir 'Apostil' şerhini yeterli görmektedir. Hukukta 'özel kanun, genel kanunu ilga eder' (lex specialis derogat legi generali) ilkesi gereğince, Lahey Sözleşmesi'ne taraf bir ülkeden gelen resmi belge söz konusu olduğunda, HMK m. 224'teki genel tasdik kuralı uygulanmaz; özel hüküm niteliğindeki Lahey Sözleşmesi hükümleri uygulanır. Dolayısıyla, sözleşmeye taraf bir ülkeden alınan ve usulüne uygun Apostil şerhi taşıyan bir doğum belgesi, Türkiye'de başka hiçbir tasdik işlemine (Türk Konsolosluğu onayı gibi) gerek kalmaksızın resmi belge olarak geçerlidir ve delil olarak kullanılabilir. Sadece, mahkemede kullanılacaksa, HMK m. 223 uyarınca noter veya konsolosluk onaylı Türkçe tercümesinin sunulması gerekir.