CMK madde 260'ta düzenlenen kanun yollarına başvurma hakkının, Anayasa'nın 36. (hak arama hürriyeti) ve 40. (temel hak ve hürriyetlerin korunması) maddeleriyle ilişkisini açıklayınız ve bu bağlamda yargı organlarının sorumluluğunu belirtiniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #168909

Anayasa'nın 36. maddesi herkese 'hak arama hürriyeti' ve 'adil yargılanma hakkı' tanır. 40. maddesi ise Devletin, işlemlerinde ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorunda olduğunu hükme bağlar. CMK madde 260, bu Anayasal güvencelerin ceza muhakemesindeki somutlaşmasıdır; zira hâkim ve mahkeme kararlarına karşı kanun yollarını (Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık, katılan ve suçtan zarar görenler için) açık tutar. Bu bağlamda yargı organlarının sorumluluğu, sadece hüküm kurmakla sınırlı olmayıp, aynı zamanda kanun yollarına başvuru haklarının etkin bir şekilde kullanılabilmesi için gerekli usuli güvenceleri (örneğin CMK m.35, 234) sağlamaktır. Yargıtay'ın bu konuda verdiği kararlar, duruşmadan haberdar etme ve gerekçeli kararı tebliğ etme gibi yükümlülüklerin Anayasal bir gereklilik olduğunu ve aksi takdirde hak kaybına yol açabileceğini vurgulamaktadır (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2018/384).