HMK'nın 'eda amaçlı' ve 'düzenleme amaçlı' ihtiyati tedbirleri, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan 'etkin hukuki koruma' hakkıyla nasıl bir ilişki içindedir? Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2021/3452 E. sayılı kararındaki yorumu esas alarak açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #168425

Eda ve düzenleme amaçlı tedbirler, etkin hukuki koruma hakkının somut birer yansımasıdır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin anılan kararında belirttiği gibi, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle davacının dava sonunda haklı çıksa bile elde edeceği sonuca ulaşamaması, hak arama özgürlüğünü anlamsız kılabilir. Örneğin, kira uyarlama davasında tahliyeyi önleyen 'düzenleme amaçlı' bir tedbir veya bir hakkın geçici olarak ifasını sağlayan 'eda amaçlı' bir tedbir, davanın sonucunu beklemenin yaratacağı telafisi imkansız zararları önleyerek, Anayasal bir hak olan etkin hukuki korumayı işler hale getirir. Bu tür tedbirler, sadece bir güvence sağlamanın ötesine geçerek, hakkın özünün korunmasına hizmet eder ve adil yargılanma hakkını tamamlar.