Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 396'da düzenlenen 'durum ve koşulların değişmesi sebebiyle tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması' imkanının hukuki niteliği ve bu duruma ilişkin kanun yolu başvurusunun nasıl yapıldığını açıklayınız.
HMK m. 396, ihtiyati tedbir kararının 'geçici nitelikte' olmasının doğal bir sonucunu düzenler: 'Durum ve koşulların değişmesi sebebiyle tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması'. Bu hüküm, ihtiyati tedbirin dinamik bir yapıya sahip olduğunu ve şartların değişmesiyle uyum sağlayabileceğini gösterir. **Hukuki Niteliği:** 1. **Dinamik ve Değişkenlik:** İhtiyati tedbir kararı verilirken (HMK m. 389), 'yaklaşık ispat' ile bir hak ve sebep gösterilir. Ancak yargılama süreci devam ettikçe bu hak veya sebep ortadan kalkabilir, zayıflayabilir veya güçlenebilir. HMK m. 396, bu değişen koşullara adaptasyon imkanı sunar. Örneğin, davanın esası hakkında karar verilmesi, ihtiyati tedbirin amacının ortadan kalkması, tedbirin talep eden aleyhine sonuçlar doğurması gibi durumlar tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılmasını gerektirebilir. 2. **Talep Üzerine:** Değişiklik veya kaldırma, kural olarak, talep üzerine yapılır (HMK m. 396/1). İlgili taraf, değişen durumu mahkemeye bildirmeli ve tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması talebinde bulunmalıdır. Bu talep, esas davanın görüldüğü mahkemeye yapılır. **Kanun Yolu Başvurusu:** HMK m. 396/2, 'Bu madde kapsamında verilecek kararlara karşı, HMK m. 394'ün üçüncü ve dördüncü fıkrası hükmü kıyasen uygulanır' der. Ancak, HMK m. 394/5'teki 'itiraz hakkında verilen karara karşı, kanun yoluna başvurulabilir' hükmüne burada açıkça atıf yapılmamıştır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 21.02.2014 tarihli ve 2013/1 E., 2014/1 K. sayılı kararının gerekçesinde de bu husus vurgulanmıştır: * Gerekçede, 'Teminat üzerine verilen kararlar ihtiyati tedbirin özüyle ilgili olmadığından, bu konuda ki kararlara karşı kanun yoluna başvurulması kabul edilmemiş, bu sebeple de itirazda kanun yoluna başvuruya ilişkin fıkraya atıf yapılmamıştır.' denilmektedir. HMK m. 396 ile HMK m. 395 (teminat karşılığı tedbirin değiştirilmesi) arasında bir paralellik kurulmaktadır. Dolayısıyla, HMK m. 396 uyarınca durum ve koşulların değişmesi sebebiyle tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması hakkında verilen kararlara karşı, kanun yolu (istinaf/temyiz) 'açık değildir'. Bu kararlara karşı sadece HMK m. 394'ün itiraza ilişkin usul hükümleri (dilekçe, deliller, ilgililerin dinlenmesi, mahkemenin kararı değiştirmesi/kaldırması) kıyasen uygulanır. Bu durum, ihtiyati tedbirin esasına ilişkin olmayan, daha çok tedbirin uygulanış biçimi veya devamlılığına ilişkin kararların denetimini sınırlamayı amaçlar.