HMK m. 389/2'de yer alan 'çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır' hükmünün hukuki anlamı ve çekişmesiz yargı işlerinin ihtiyati tedbir bakımından niteliğini açıklayınız.

HMK m. 389/2, ihtiyati tedbirin genel şartlarını düzenleyen birinci fıkra hükmünün 'niteliğine uygun düştüğü ölçüde' çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanacağını belirtir. Bu hüküm, çekişmesiz yargı işlerinin kendine özgü niteliğini ve bu işlerde ihtiyati tedbirin uygulanma sınırlarını ortaya koyar. **Çekişmesiz Yargı İşlerinin Niteliği:** Çekişmesiz yargı işleri, HMK m. 382'de tanımlanmıştır. Bu işler, genellikle 'kanunların sulh hukuk mahkemesi veya özel yetkili diğer bir mahkemeyi görevlendirdiği', 'hakim veya mahkemenin takdirine bırakıldığı' veya 'ilgililer arasında uyuşmazlık bulunmadığı' hâllerdir. Amacı, kamu düzenini veya kişilerin menfaatini korumak, bir hukuki durumu kurmak, değiştirmek veya ortadan kaldırmaktır. Çekişmesiz yargıda kural olarak taraflar arasında bir uyuşmazlık veya davalı-davacı ilişkisi bulunmaz; 'ilgililer' vardır. **İhtiyati Tedbirin Çekişmesiz Yargıda Uygulanması:** 'Niteliğine uygun düştüğü ölçüde' ibaresi, ihtiyati tedbirin temel şartlarının çekişmesiz yargı işlerinin doğasına aykırı olmaması gerektiğini ifade eder. Örneğin: 1. **Hakkın İhtiyacı ve Gecikmede Sakınca:** Çekişmesiz yargı işleri de, hukuki durumun tesis edilmesinde veya korunmasında gecikme nedeniyle bir sakınca veya zararın doğabileceği durumları içerebilir. Örneğin, mirasın tespiti veya ortaklığın giderilmesi gibi durumlarda malvarlığının korunması için ihtiyati tedbir gerekebilir. 2. **Örnekler:** Evlilik birliği içerisinde nafaka ve velayet gibi geçici önlemlerin alınması (TMK m. 169) çekişmesiz yargı niteliğinde olmamakla birlikte, bazı yorumlara göre tedbiren velayet kararı veya vesayet altındaki bir kişinin malvarlığının korunmasına yönelik tedbirler bu kapsamda düşünülebilir. Ancak metinde yer alan Yargıtay 20. HD 2016/14857 E., 2017/3717 K. sayılı kararında TMK m. 169'a dayalı şahsi ilişki kurulmasına ilişkin ara kararın icrasına dair şikayetin Aile Mahkemesince incelenmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu, HMK'daki genel ihtiyati tedbir hükümleri dışında, özel kanunlardaki (örn. TMK) geçici önlemlerin kendine özgü niteliğini koruduğuna işaret eder. HMK gerekçesi, çekişmesiz yargı işlerinin niteliğinin göz önünde bulundurulması gerektiğine dikkat çekmiştir. Bu, genel ihtiyati tedbirin amacının (hakkın elde edilmesinin zorlaşması/imkansızlaşması veya zarar endişesi) çekişmesiz yargı işinin mahiyetiyle uyumlu olması gerektiği anlamına gelir.