Ceza muhakemesinde tanığın, 'tanıklığını kağıttan okuyarak' yapması neden yasaklanmıştır? Bu yasağın ihlali, tanık beyanının delil değerini nasıl etkiler ve hangi temel muhakeme ilkesiyle ilgilidir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #167210

Tanığın tanıklığını kağıttan okuyarak yapması, tanığın kendi görgü ve bilgisine dayalı, spontane ve samimi beyanda bulunmasını engellediği için yasaklanmıştır. Bu durum, tanığın beyanının önceden bir başkası tarafından hazırlanmış veya yönlendirilmiş olabileceği şüphesini doğurur. Bu yasağın ihlali, tanık beyanının 'delil değerini' ciddi şekilde zayıflatır, hatta metinde belirtildiği gibi 'bu tanık beyanı yargılamada delil olarak kullanılamaz' sonucunu doğurabilir. Çünkü bu şekilde elde edilen beyan, tanığın özgür iradesi ve hafızasından süzülen bir beyan değil, metne bağlı bir aktarım olur. Bu yasak, ceza muhakemesinin en temel ilkelerinden olan 'delillerin doğrudan doğruyalığı' (aracısızlığı) ve 'vicdani delil sistemi' ile doğrudan ilgilidir. Mahkeme, tanığın beyanını, tavırlarını, çelişkilerini doğrudan gözlemleyerek bir kanaate varmalıdır; yazılı bir metnin okunması bu imkanı ortadan kaldırır. (Kaynak: taniga-dogrudan-ve-capraz-sorgu-sorunlari)