Yargılamanın iadesi talebiyle açılan bir davada, davaya bakacak mahkemenin görevli olup olmadığı hususunda tereddüt yaşanırsa, bu durum nasıl çözülür? Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin 2018/4269 E. sayılı kararında, yargılamanın iadesi davasına bakacak mahkemenin belirlenmesinde hangi temel ilke esas alınmıştır?

Yargılamanın iadesi davasında görevli mahkemenin belirlenmesindeki temel ilke, HMK m.378/1'de belirtilen 'kararı veren mahkemenin talebi incelemesi' kuralıdır. Bu kural, kamu düzenine ilişkindir ve kesindir. Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin anılan kararında da bu ilke esas alınmıştır. Karara konu olayda, kapatılan Sulh Hukuk Mahkemesi'nin verdiği bir karara karşı Asliye Hukuk Mahkemesi'nde yargılamanın iadesi istenmiş, mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıkmıştır. Yargıtay, 'davaya bakan ilk mahkeme göreve ilişkin yeni bir kanun ile görevsiz hale gelmiş olsa dahi hükmü veren ve yargılamayı yapan mahkemenin somut davayı en iyi şekilde bildiği ve incelediği düşüncesine dayalı olarak, yargılamanın yenilenmesi davası hükmü veren mahkemede açılır ve o yer mahkemesince incelenip sonuçlandırılır' diyerek, uyuşmazlığın Sulh Hukuk Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğine karar vermiştir. Yani, sonradan çıkan görev kuralları veya davanın konusu ne olursa olsun, yargılamanın iadesi talebini daima 'asıl kararı vermiş olan mahkeme' (veya onun işlerini devralan mahkeme) inceler. (Kaynak: hmk-madde-378-inceleyecek-mahkeme-ve-teminat)