AİHM, Trabelsi/Belçika ve Einhorn/Fransa kararlarında, bir kişinin ABD'ye iadesi durumunda alabileceği 'müebbet hapis cezasını' AİHS m.3 (insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele yasağı) açısından nasıl değerlendirmiştir? Bir müebbet hapis cezasının AİHS m.3'e uygun sayılabilmesi için aranan temel koşul nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #167123

AİHM, bu kararlarda müebbet hapis cezasının kendisinin AİHS m.3'e aykırı olmadığını, ancak cezanın 'indirgenemez' nitelikte olmasının bir ihlal teşkil edebileceğini belirtmiştir. Bir müebbet hapis cezasının AİHS m.3'e uygun sayılabilmesi için aranan temel koşul, cezanın 'hukuken ve fiilen indirgenebilir' olmasıdır. Yani, mahkumun cezasının bir gün gözden geçirilmesi ve serbest bırakılma ihtimalinin bulunması gerekir. Trabelsi/Belçika kararında Mahkeme, ABD hukukundaki mekanizmaların (Başkanlık affı gibi) cezanın gözden geçirilmesi için yeterli ve öngörülebilir bir mekanizma sunmadığına ve cezanın fiilen indirgenemez olduğuna kanaat getirerek iadenin m.3'ü ihlal edeceğine karar vermiştir. Einhorn/Fransa kararında ise Pensilvanya Valisinin cezayı indirme yetkisi olduğu için cezanın indirgenemez olmadığı sonucuna varmış ve iadede sakınca görmemiştir. Dolayısıyla kritik olan, cezanın bir gün hafifletilmesi veya sona erdirilmesi için gerçekçi bir umut ve mekanizmanın varlığıdır. (Kaynak: suclularin-iadesi-suclunun-geri-verilmesi-sartlari)