Bir davanın, HMK'nın görev veya yetki kurallarına aykırı bir mahkemede görülüp karara bağlanmasından sonra, bu karara karşı yargılamanın iadesi talebinde bulunulacaktır. HMK m. 378 uyarınca bu talep, kararı veren ancak aslında görevsiz/yetkisiz olan mahkemeye mi, yoksa davanın aslında görülmesi gereken görevli/yetkili mahkemeye mi yapılmalıdır? Yargıtay 20. HD, E. 2016/8212 sayılı kararının bu konudaki yaklaşımı nedir?

Bu talep, kararı fiilen veren ancak aslında görevsiz/yetkisiz olan mahkemeye yapılmalıdır. Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin 2016/8212 E., 2016/8104 K. sayılı kararında da teyit edildiği gibi, HMK m. 378/1'deki 'kararı veren mahkemece incelenir' hükmü, kesin bir yetki kuralıdır. Bu kuralın temel mantığı, yargılamanın iadesine konu olan iddiaları (hile, sahte belge, yeni delil vb.) en iyi değerlendirebilecek olanın, davanın tüm sürecine vakıf olan ve ilk kararı veren mahkeme olduğu varsayımıdır. Mahkemenin görevsiz veya yetkisiz olması bu durumu değiştirmez. Görevsizlik/yetkisizlik, ilk kararın kanun yolunda bozulması için bir neden olabilir, ancak yargılamanın iadesi talebinin merciini değiştirmez. Yargıtay'ın yaklaşımına göre, usul ekonomisi ve davanın esasına hakimiyet ilkeleri gereği, yargılamanın iadesi davası, ilk kararı hangi mahkeme vermişse o mahkemede açılıp sonuçlandırılmalıdır. (Kaynak: https://barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-378-inceleyecek-mahkeme-ve-teminat.html)