Yabancı bir devlet, Türkiye'den bir kişinin iadesini 'siyasi suç' veya 'düşünce suçu' olduğu iddia edilen bir fiil nedeniyle talep ederse, 6706 sayılı Kanun m. 11/2'ye göre bu talebin reddi mutlak mıdır? Mahkeme, fiilin 'siyasi suç' olarak kabul edilmemesi için hangi kriterleri dikkate alabilir?

Hayır, talep edilen suçun 'siyasi suç' veya 'düşünce suçu' olması durumunda iadenin reddi genel kural olmakla birlikte, bu kural mutlak değildir. 6706 sayılı Kanun'un 11. maddesinin 2. fıkrası, bu konuda bir istisna ve değerlendirme ölçütü getirmiştir. Buna göre, iade talebinin dayanağını teşkil eden fiilin bütün unsurları, özellikle 'işleniş şekli', 'suçun işlenişinde kullanılan araçlar' veya 'ortaya çıkan sonuçların ağırlığı' dikkate alınarak, fiil siyasi suç olarak kabul edilmeyebilir. Örneğin, siyasi bir amaçla işlenmiş olsa dahi, sivillere yönelik bombalı bir terör eylemi gibi ağır sonuçlar doğuran bir fiil, adi suç karakterinin ağır basması nedeniyle siyasi suç kapsamı dışında tutulabilir. Mahkeme, fiilin siyasi niteliği ile adi suç niteliğini karşılaştırarak bir orantılılık ve ağırlık değerlendirmesi yapar. Eğer fiilin adi suç unsurları (şiddet, can kaybı, ağır zarar vb.) siyasi amacını gölgede bırakıyorsa, iade talebi kabul edilebilir. Ayrıca, aynı fıkra uyarınca 'soykırım suçu' ve 'insanlığa karşı suçlar' hiçbir şekilde siyasi suç olarak kabul edilemez. (Kaynak: https://barandogan.av.tr/blog/mevzuat/suclularin-iadesi-suclunun-geri-verilmesi-sartlari.html)