Vakıf üniversitelerinde çalışan öğretim elemanlarının iş sözleşmelerinin feshine ilişkin davalarda, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin istikrarlı bir şekilde İdari Yargı'yı görevli görmesinin temel gerekçeleri nelerdir? Bu yaklaşım, öğretim elemanlarının 'aylık ve diğer özlük hakları bakımından ise 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanır' şeklindeki yasal düzenleme ile nasıl bir denge kurmaktadır?
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin İdari Yargı'yı görevli görmesinin temel gerekçeleri şunlardır: 1) Kamu Tüzel Kişiliği ve Kamu Hizmeti: Vakıf üniversiteleri kanunla kurulan ve 'kamu tüzel kişiliğine' sahip kurumlardır. Anayasa ve kanunlar uyarınca, devlet üniversiteleri gibi, 'yükseköğretim' adı verilen bir kamu hizmetini yürütürler. 2) Personelin Statüsü: Bu kamu hizmetini yürüten öğretim elemanlarının statüsü, göreve alınmaları, unvanları, yükselmeleri gibi konular 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'ndaki hükümlere tabidir. Bu durum, onları özel hukuk işçisinden ziyade bir 'kamu personeli' statüsüne yaklaştırır. 3) İşlemin Niteliği: Personelin sözleşmesinin feshi, kamu gücüne dayalı, tek taraflı bir 'idari işlem' olarak kabul edilir. İdari işlemlerin hukuka uygunluk denetimi de 2577 sayılı Kanun uyarınca idari yargının görevidir. İş Kanunu hükümlerinin uygulanması ile kurulan denge şöyledir: Uyuşmazlık Mahkemesi ve Danıştay, vakıf üniversitesi ile öğretim elemanı arasındaki ilişkiyi karma bir hukuki ilişki olarak görmektedir. İlişkinin kurulması, sona erdirilmesi ve akademik statüye ilişkin uyuşmazlıklar (atama, unvan, disiplin, fesih gibi) idari yargının; buna karşılık ücret, fazla mesai, yıllık izin gibi 'aylık ve diğer özlük haklarına' ilişkin mali konularda ise 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerinin uygulanacağını ve bu tür uyuşmazlıklarda adli yargının (İş Mahkemeleri) görevli olabileceğini kabul ederek bir denge kurmaktadır. Ancak sözleşmenin feshine ilişkin davanın kendisi, işlemin iptali niteliğinde olduğu için idari yargıda görülür. (Kaynak: https://sen.av.tr/tr/makale/vakif-universitelerinde-calisan-ogretim-elemanlarinin-haksiz-fesih-davalarinda-görevli-mahkeme)