CMK m. 90/5 uyarınca, vatandaş tarafından yakalanıp kolluğa teslim edilen veya doğrudan kolluk tarafından yakalanan kişi hakkında, Cumhuriyet savcısına 'hemen bilgi verilerek, emri doğrultusunda işlem yapılır' hükmü, soruşturmadaki hiyerarşik yapıyı nasıl yansıtmaktadır?

Bu hüküm, ceza soruşturmasındaki temel hiyerarşik yapıyı ve 'soruşturmanın savcılık tarafından yönetilmesi' ilkesini net bir şekilde yansıtmaktadır. Bu ilkeye göre, adli soruşturmanın sahibi ve yöneticisi Cumhuriyet savcısıdır; kolluk ise savcının emrinde ve onun yardımcısı konumundadır. Yakalama, kişi özgürlüğünü kısıtlayan ciddi bir tedbir olduğu için, bu tedbirin devam edip etmeyeceğine, kişinin gözaltına alınıp alınmayacağına, serbest bırakılıp bırakılmayacağına veya hangi ek işlemlerin (ifade alma, adliyeye sevk vb.) yapılacağına karar verme yetkisi kolluğa değil, soruşturmayı yöneten savcıya aittir. 'Hemen bilgi verilmesi' zorunluluğu, keyfi uygulamaları ve gereksiz özgürlük kısıtlamalarını önlemeyi amaçlar. 'Emri doğrultusunda işlem yapılması' zorunluluğu ise, soruşturmadaki tüm adli işlemlerin savcının kontrolü ve hukuki denetimi altında yürütülmesi gerektiğini vurgular. (Referans: or.av.tr/yakalama-ve-gozalti-islemleri/)