5271 sayılı CMK'nın 12. ila 21. maddeleri arasında düzenlenen 'yetki' kuralları, kural olarak kamu düzeninden midir? Bir mahkemenin yetkisiz olduğunu sonradan fark etmesi halinde re'sen yetkisizlik kararı verebilmesinin önündeki engel nedir?

Hayır, CMK'da düzenlenen coğrafi 'yetki' kuralları, 'görev' kurallarından farklı olarak, kural olarak kamu düzeninden sayılmaz. Bu, ceza muhakemesinde davanın bir an önce görülüp sonuçlandırılması ve sürüncemede bırakılmaması amacına hizmet eder. Mahkemenin yetkisiz olduğunu sonradan fark etmesi halinde re'sen yetkisizlik kararı verebilmesinin önündeki engel, CMK'nın 18. maddesinin 2. fıkrasıdır. Bu fıkra, 'Yetkisizlik iddiasına ilişkin karar, ilk derece mahkemelerinde sanığın sorgusundan önce... verilir. Bu aşamalardan sonra yetkisizlik iddiasında bulunulamayacağı gibi mahkemeler de bu hususta re’sen karar veremez.' hükmünü amirdir. Bu hüküm, hem tarafların yetkisizlik iddiasını ileri sürme hakkını hem de mahkemenin re'sen karar verme yetkisini, sanığın sorgusu yapılması anıyla sınırlandırmıştır. Sorgu yapıldıktan sonra, mahkemenin yetkisi kesinleşir ve mahkeme, yetkisiz olduğunu düşünse bile, davaya bakıp esastan karara bağlamakla yükümlüdür. Bu, usul ekonomisi ve davanın istikrarı için getirilmiş emredici bir kuraldır. (Referans: kadimhukuk.com.tr/makale/ceza-muhakemesi-kanunu-18-madde-cmk/)