HMK'nın 114. maddesinde sayılan dava şartları ile 116. maddede sayılan ilk itirazlar arasında ne gibi temel farklar vardır?

Dava şartları ile ilk itirazlar arasında, incelenme usulü, ileri sürülme zamanı ve hukuki sonuçları bakımından temel farklar vardır: 1) İnceleme Usulü: Dava şartları (görev, yargı yolu, hukuki yarar, kesin hüküm vb.), kamu düzenine ilişkin kabul edildiği için mahkeme tarafından 'davanın her aşamasında re'sen (kendiliğinden)' incelenir. Taraflar da her zaman ileri sürebilir. İlk itirazlar (yetki, tahkim itirazı) ise, kural olarak kamu düzenine ilişkin değildir ve mahkemece re'sen incelenmez; sadece 'tarafın süresinde ileri sürmesi' halinde incelenir. 2) İleri Sürülme Zamanı: Dava şartı noksanlığı her zaman ileri sürülebilirken, ilk itirazların HMK m. 117 uyarınca 'cevap dilekçesinde' ileri sürülmesi zorunludur. Cevap süresi geçtikten sonra ilk itirazda bulunulamaz. 3) Hukuki Sonuç: Mahkeme, bir dava şartı noksanlığı tespit ederse, HMK m. 115 uyarınca davayı 'usulden reddeder'. Mahkeme bir ilk itirazı (örneğin yetki itirazı) haklı bulursa, davayı reddetmez; örneğin 'yetkisizlik kararı' vererek dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verir. (Referans: kadimhukuk.com.tr/makale/alacak-davasi/ - Metindeki görev ve yetki ayrımı ve genel HMK bilgisi)