Bir TİS veya protokol ile işçinin kanundan doğan kıdem hakkını sınırlayan veya ortadan kaldıran bir düzenleme yapılabilir mi? Yargıtay'ın bu konudaki yaklaşımı 'normlar hiyerarşisi' açısından nasıl açıklanabilir?

Hayır, yapılamaz. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, bir Toplu İş Sözleşmesi (TİS) veya işverenle sendika arasında yapılan bir protokol, İş Kanunu'nun emredici hükümleriyle işçiye tanınan asgari hakları (kıdem tazminatı gibi) onun aleyhine olacak şekilde sınırlayamaz veya ortadan kaldıramaz. Bu yaklaşım, 'normlar hiyerarşisi' ve 'işçi lehine yorum' ilkesine dayanır. Normlar hiyerarşisinde, Anayasa ve kanunlar, TİS ve iş sözleşmelerinden üstündür. TİS ve iş sözleşmeleri, ancak kanunun tanıdığı asgari hakları 'işçi lehine' genişletmek için kanuna aykırı düzenlemeler getirebilir. İşçinin kanundan doğan kıdem hakkını ortadan kaldıran bir protokol hükmü, kanunun emredici hükmüne aykırı olduğu için geçersizdir. YHGK'nın 2018/1799 sayılı kararında da bu ilkeye atıf yapılarak, işçi aleyhine sonuç doğuran protokole geçerlilik tanınamayacağı belirtilmiştir. (Referans: zulkufarslan.av.tr/mevsimlik-isci-olarak-calisilan-sure/)