HMK m. 163 ve 164 uyarınca 'ön sorun' (hadise) nedir ve nasıl incelenir? Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2015/11815 E. sayılı kararında, ıslaha karşı ileri sürülen 'zamanaşımı defi' neden bir ön sorun olarak kabul edilmiştir?

'Ön sorun' (mülga HUMK'taki adıyla hadise), bir davanın esası hakkında karar verilebilmesi için öncelikle çözümlenmesi gereken, ancak davanın esasını oluşturmayan çekişmeli bir yan konudur. HMK m. 163'e göre ilgili taraf, bir ön sorunu dilekçeyle veya duruşmada sözlü olarak ileri sürebilir. HMK m. 164'e göre hakim, ön sorunu incelemeye değer bulursa, diğer tarafa cevap vermesi için süre verir ve gerekirse tarafları dinledikten sonra bu konuda bir ara kararı veya nihai karardan önce bir karar verir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2015/11815 E., 2017/4523 K. sayılı kararında, davacının ıslahla talep miktarını artırmasına karşı davalının süresinde ileri sürdüğü 'zamanaşımı defi', bir ön sorun olarak kabul edilmiştir. Çünkü zamanaşımı defi, davanın esasına girilmesini engelleyen, usule ilişkin bir savunmadır. Eğer ıslahla artırılan kısım zamanaşımına uğramışsa, mahkemenin o kısım hakkında esasa girerek bir inceleme yapmasına gerek kalmayacaktır. Bu nedenle, mahkemenin öncelikle bu zamanaşımı defini bir ön sorun olarak ele alıp karara bağlaması, ardından davanın esasına geçmesi gerekirken, bu hususta olumlu ya da olumsuz bir karar vermeden işin esası hakkında hüküm kurması bozma nedeni sayılmıştır. (Referans: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-163-on-sorunun-ileri-surulmesi.html, HMK m. 163, 164)