Ceza muhakemesinde şikayet hakkının kullanılması açısından 15 yaşını doldurmuş ve doldurmamış çocuklar arasında nasıl bir ayrım yapılmaktadır? Bu ayrımın temelindeki hukuki gerekçe nedir?

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun yerleşik içtihatlarına göre, ceza muhakemesinde şikayet hakkı gibi şahsa sıkı sıkıya bağlı hakların kullanılması açısından kritik yaş sınırı 15'tir. Bu ayrımın temelindeki hukuki gerekçe, çocuğun 'ayırt etme gücüne (temyiz kudretine)' sahip olup olmadığı varsayımıdır. Buna göre: 1) Onbeş (15) yaşından küçük çocuklar: Kural olarak ayırt etme gücüne sahip olmadıkları kabul edilir. Bu nedenle, şikayet hakkı, şikayetten vazgeçme, davaya katılma gibi hakları bizzat kullanamazlar. Bu haklar, onlar adına kanuni temsilcileri (genellikle anne ve babası) tarafından kullanılır. 2) Onbeş (15) yaşından büyük çocuklar: Kural olarak ayırt etme gücüne sahip oldukları kabul edilir. Dolayısıyla, şikayet hakkını ve diğer usuli haklarını (şikayetten vazgeçme, davaya katılma, kanun yollarına başvurma vb.) bizzat ve tek başlarına kullanabilirler. Bu çocukların iradesi, kanuni temsilcilerinin veya vekillerinin iradesinden üstündür. Örneğin, 16 yaşındaki bir çocuk şikayetinden vazgeçerse, velisi davaya devam etmek istese bile şikayetten vazgeçme geçerli olur. (Referans: barandogan.av.tr/blog/ceza-hukuku/cocugun-sikayet-hakki-ve-diger-haklarinin-kullanilmasi/, YCGK-K.2014/273)