5271 sayılı CMK'nın 90. maddesinin 1. fıkrası, hangi hallerde 'herkes' tarafından geçici yakalama yapılabileceğini düzenlemektedir? Bu yetkinin kolluk görevlilerinin yetkisinden farkı nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #166256

CMK m. 90/1, herkes tarafından geçici yakalama yapılabilecek iki durumu düzenlemiştir: a) Kişiye suçu işlerken rastlanması (suçüstü hali). b) Suçüstü bir fiilden dolayı izlenen kişinin kaçması olasılığının bulunması veya hemen kimliğini belirleme olanağının bulunmaması. Bu, vatandaşların da belirli koşullarda yakalama yapabilmesini sağlayan bir yetkidir. Kolluk görevlilerinin yakalama yetkisi ise daha geniştir. CMK m. 90/2'ye göre kolluk, tutuklama kararı veya yakalama emri düzenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, Cumhuriyet savcısına veya amirlerine derhal başvurma olanağı bulamadığında da yakalama yetkisine sahiptir. Ayrıca kolluk, PVSK gibi özel kanunlardan doğan önleyici ve idari yakalama yetkilerini de kullanır. Dolayısıyla, herkesin yakalama yetkisi 'suçüstü' haliyle sınırlı ve 'geçici' nitelikteyken, kolluğun yetkisi hem daha geniş koşulları kapsar hem de mesleki bir görevin icrasıdır. (Referans: or.av.tr/yakalama-ve-gozalti-islemleri/, CMK m. 90)