6100 sayılı HMK'nın 98. maddesi uyarınca eski hale getirme talebinin inceleneceği merci, 'yapılamayan işlem hakkında hangi mahkemede inceleme yapılacak idiyse, o mahkeme' olarak belirlenmiştir. Bu kuralın, ilk derece mahkemesinde kaçırılan 'cevaba cevap dilekçesi verme' süresi ile temyiz süresinin kaçırılması hallerinde nasıl farklı işlediğini somut örneklerle açıklayınız.
HMK md. 98'deki bu kural, eski hale getirme talebinin, süresi kaçırılan işlemin doğası gereği onu inceleyecek olan mahkemeye yapılması gerektiğini belirten fonksiyonel bir yetki kuralıdır. Bu kuralın işleyişi, kaçırılan işlemin niteliğine göre değişir: 1. **İlk Derece Mahkemesinde Kaçırılan Bir Süre (Örnek: Cevaba Cevap Dilekçesi):** Davacının, davalının cevap dilekçesine karşı HMK md. 136 uyarınca 2 hafta içinde vermesi gereken 'cevaba cevap dilekçesi' süresini, elde olmayan bir nedenle (örneğin ani ve ağır bir hastalık) kaçırdığını varsayalım. Cevaba cevap dilekçesi, yargılamanın bir parçasıdır ve ilk derece mahkemesine sunulur, bu mahkeme tarafından dikkate alınır. Yani, bu işlem hakkında inceleme yapacak olan mahkeme, davanın görüldüğü ilk derece mahkemesidir. Bu nedenle, davacı, eski hale getirme talebini HMK md. 98/1 uyarınca 'davanın görüldüğü ilk derece mahkemesine' yapmalıdır. Mahkeme, talebi kabul ederse, davacıya yeniden dilekçe vermesi için süre tanır. 2. **Temyiz Süresinin Kaçırılması:** Taraflardan birinin, bölge adliye mahkemesi kararını tebliğ aldıktan sonra 2 hafta içinde yapması gereken 'temyiz başvurusu' süresini kaçırdığını varsayalım. Temyiz başvurusu, Yargıtay'a hitaben yapılır ve bu başvuruyu inceleyecek, karara bağlayacak olan merci Yargıtay'dır. Yani, 'yapılamayan işlem hakkında inceleme yapacak olan mahkeme' Yargıtay'dır. Bu nedenle, HMK md. 98'in 2. fıkrasındaki özel düzenleme gereği, eski hale getirme talebi doğrudan 'Yargıtay'dan' talep edilir. Yerel mahkemenin veya bölge adliye mahkemesinin bu konuda bir karar verme yetkisi yoktur. Yargıtay, hem eski hale getirme talebini hem de (eğer talebi kabul ederse) temyiz isteminin esasını inceler.