5237 sayılı TCK'nın 83. maddesinde düzenlenen 'kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi' suçunda, failin sorumluluğu için 'ihmalin icrai davranışa eşdeğer olması' şartı aranmaktadır. Bu 'eşdeğerlik' (denklik) teorisinin ceza hukuku dogmatiğindeki anlamını ve garantörlük türlerini (koruma ve gözetim garantörlüğü) maddenin gerekçesinden hareketle açıklayınız.

'İhmalin icrai davranışa eşdeğer olması' şartı, ceza hukukunda 'görünüşte ihmal, özde icra suçları' (uneigentliche Unterlassungsdelikte) olarak bilinen suç tiplerinin temelini oluşturur. Bu teori, failin belirli bir 'yapmama' (ihmal) eyleminin, hukuken, aktif bir 'yapma' (icra) eylemi kadar ağır ve kınanabilir sayılmasını ifade eder. Her 'yapmama' eylemi bu nitelikte değildir. Bir ihmalin, kasten öldürme gibi bir icrai suça 'eşdeğer' sayılabilmesi için, failin, neticenin meydana gelmesini önlemekle hukuken özel olarak yükümlü (garantör) olması gerekir. Bu özel yükümlülük (garantörlük), TCK md. 83 gerekçesinde de belirtildiği gibi iki ana kaynaktan doğar: 1. **Koruma Garantörlüğü (Beschützergarant):** Failin, belirli kişileri veya malvarlıklarını her türlü tehlikeye karşı koruma yükümlülüğünün bulunmasıdır. Bu yükümlülük genellikle şu kaynaklardan doğar: * **Kanundan Doğan Yakın İlişki:** Anne-babanın çocuklarına, eşlerin birbirine karşı olan koruma yükümlülüğü. * **Sözleşme veya Fiili Üstlenme:** Bir hasta bakıcının hastasına, bir cankurtaranın yüzücülere, bir dağ rehberinin müşterilerine karşı olan koruma yükümlülüğü. Burada yükümlülük, bir görevin iradi olarak üstlenilmesinden kaynaklanır. 2. **Gözetim Garantörlüğü (Überwachergarant):** Failin, kendi kontrolü altındaki bir tehlike kaynağının başkalarına zarar vermesini önleme yükümlülüğünün bulunmasıdır. Bu yükümlülük de şu kaynaklardan doğar: * **Tehlikeli Tesis veya Hayvan Sahipliği:** Tehlikeli bir köpek sahibinin, köpeğinin başkasına saldırmasını önleme yükümlülüğü. * **Öngelen Tehlikeli Fiil (Ingerenz):** Failin, kendi hukuka aykırı veya kusurlu bir fiiliyle yarattığı tehlikeli durumu ortadan kaldırma yükümlülüğü. Örneğin, taksirle bir yayaya çarpan sürücünün, yaralıyı tedavi ettirme yükümlülüğü. Eğer bu garantörlük yükümlülüklerinden birine sahip olan kişi, önleyebileceği bir ölüm neticesini kasten önlemezse, onun bu 'yapmama' fiili, aktif olarak öldürme fiiline 'eşdeğer' sayılır ve kasten öldürmeden sorumlu tutulur.