İYUK md. 11/4'ün 4001 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmasıyla, vergi uyuşmazlıklarında da dava açmadan önce idareye başvuru yolu açılmıştır. Danıştay 7. Dairesi'nin 2003/2031 E. sayılı kararında, bu yola başvuran bir mükellefin, itirazını üst makam yerine işlemi yapan makama yapması, dava açma süresini durdurur mu? 'Üst makam' şartının bu bağlamdaki önemini tartışınız.

Hayır, durdurmaz. Danıştay 7. Dairesi'nin 2003/2031 E. sayılı kararında bu husus açıkça belirtilmiştir. İYUK md. 11, dava açma süresini durduran idareye başvuru yolunu düzenlerken, başvurunun yapılacağı mercii de net bir şekilde tanımlamıştır: '...üst makamdan, üst makam yoksa, işlemi yapmış olan makamdan... istenebilir.' Bu hiyerarşik sıra, emredici bir usul kuralıdır. 'Üst makam' şartının önemi şuradadır: Kanun koyucu, uyuşmazlığın idari aşamada çözülmesini hedeflerken, işlemi yapan ilk makamın kendi kararını kolayca değiştirmeyeceği varsayımından hareketle, bir üst makamın denetimini ve daha objektif bir değerlendirme yapmasını sağlamak istemiştir. Bu nedenle, hiyerarşik olarak bir üst makam mevcutken, başvurunun doğrudan işlemi yapan ilk makama yapılması, İYUK md. 11'in aradığı usuli şartı karşılamaz. Somut kararda, mükellef, Mardin Gümrük Müdürlüğü'nün düzenlediği ödeme emrine karşı, üst makam olan Gümrük Başmüdürlüğü yerine, yine işlemi yapan Mardin Gümrük Müdürlüğü'ne itiraz etmiştir. Danıştay, bu başvurunun usulüne uygun olarak 'üst makama' yapılmadığı için, işlemeye başlamış olan 7 günlük özel dava açma süresini durdurma etkisine sahip olmadığına karar vermiştir. Bu nedenle, bu usulsüz başvuruya verilen cevaptan sonra açılan dava, süre aşımı nedeniyle reddedilmiştir. Bu karar, İYUK md. 11'deki başvuru yolunun, sadece varlığının değil, usuli şartlarına (süre, merci vb.) uygun olarak kullanılmasının da zorunlu olduğunu göstermektedir.