5271 sayılı CMK'nın 12-21. maddeleri arasında düzenlenen 'yetki' kurallarının, aynı kanunun 142. maddesinde düzenlenen koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davaları açısından uygulanabilirliğini, 'kamu düzeni' ve 'yetki itirazının süresi' kavramları çerçevesinde, Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 2017/560 E., 2017/7799 K. sayılı kararını esas alarak değerlendiriniz.
CMK md. 142/1, koruma tedbirleri nedeniyle tazminat istemlerinin, 'zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde' açılabileceğini belirterek özel bir yetki kuralı getirmiştir. Bu kuralın amacı, haksız yere tedbire maruz kalan mağdurun, yargılandığı yer mahkemesine gitme külfetinden kurtarılmasıdır. Ancak bu, mutlak ve kamu düzeninden sayılan bir yetki kuralı mıdır? Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin ilgili kararına göre, değildir. Kararda yapılan değerlendirme şöyledir: 1. **Genel Hükümlerin Uygulanması:** CMK'nın 141. ve devamı maddelerinde, tazminat davaları için yetkisizlik iddiası ve kararına ilişkin özel bir hüküm yoktur. Bu nedenle, ceza muhakemesindeki genel yetki kurallarını düzenleyen CMK md. 12-21 hükümleri bu davalarda da kıyasen uygulanmalıdır. 2. **Yetkinin Kamu Düzeninden Olmaması:** Ceza muhakemesinde görev kuralları kamu düzeninden sayılırken, yetki kuralları kamu düzeninden sayılmaz. Yetkisizlik iddiası, kanunda öngörülen süre içinde (CMK md. 18'e göre sanık için sorgudan önce) ileri sürülmelidir. 3. **Süresinde İtiraz Edilmemesi:** Somut olayda, dava, davacının oturduğu yer ağır ceza mahkemesi yerine başka bir ağır ceza mahkemesinde açılmış, ancak davalı kurum (Hazine) yargılama sırasında süresinde bir yetkisizlik itirazında bulunmamıştır. Sonuç olarak Yargıtay, davalı kurum süresinde yetkisizlik itirazında bulunmadığı için, davaya bakan mahkemenin yetkili hale geldiğini ve yargılamaya devam ederek esasa ilişkin hüküm kurmasında bir isabetsizlik olmadığını belirtmiştir. Bu karar, CMK md. 142'deki yetki kuralının, taraflarca süresinde ileri sürülmediği takdirde aşılabilecek, kamu düzenine ilişkin olmayan 'nispi' bir yetki kuralı olduğunu ortaya koymaktadır.