Akaryakıt kaçakçılığı suçunda (5607 s.K.), failin etkin pişmanlıktan yararlanmak için 'suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı kadar' parayı ödemesi gerekmektedir (md. 5/2). Bu 'gümrüklenmiş değer' nasıl hesaplanır ve bu hükmün uygulanmasının temel amacı nedir?

5607 sayılı Kanun'da geçen 'gümrüklenmiş değer' kavramı, aynı kanunun 2/1-d maddesinde tanımlanmıştır. Buna göre gümrüklenmiş değer; 'uluslararası piyasalarda CIF (cost, insurance and freight - maliyet, sigorta ve navlun) kıymeti üzerinden ithal edilen eşya için CIF kıymeti, ihraç edilen eşya için FOB (free on board - gemide teslim) kıymeti ve Türkiye'de üretilen eşyalar için ise imalatçısının veya ilk yurtiçi satıcısının KDV hariç toptan satış fiyatı' olarak ifade edilir. Kaçak akaryakıt genellikle ithal kaçakçılığına konu olduğu için, değeri, uluslararası piyasalardaki maliyet, sigorta ve navlun bedelleri toplamı üzerinden hesaplanır. Bu hesaplama genellikle gümrük idareleri veya bu konuda uzman bilirkişiler tarafından yapılır. Bu hükmün temel amacı, ceza siyaseti açısından çift yönlüdür: 1. **Devletin Mali Zararını Telafi Etmek:** Kaçakçılık suçları, öncelikle devletin vergi (ÖTV, KDV vb.) kaybına yol açan mali suçlardır. Kanun koyucu, failin sadece kaçırılan vergi veya eşya bedelini değil, bunun 'iki katını' ödemesini şart koşarak, devletin uğradığı mali zararı fazlasıyla telafi etmeyi ve kaçakçılıktan elde edilen haksız kazancı tamamen ortadan kaldırmayı amaçlamıştır. 2. **Failleri Pişmanlığa Teşvik Etmek:** Önemli oranlarda ceza indirimi (soruşturmada %50, kovuşturmada 1/3) sağlayarak, failleri suçun sonuçlarını ortadan kaldırmaya ve devletle işbirliği yapmaya teşvik etmektir. Bu, hem adaletin tecellisini hızlandırır hem de devletin alacağını tahsil etmesini kolaylaştırır. Bu, onarıcı adalet anlayışının bir yansımasıdır.