HMK md. 299, hükmü veren hâkimin gerekçeli kararı imzalayamaması halinde, toplu mahkemelerde hükmün diğer hâkimler tarafından imzalanacağını ve durumun başkan veya en kıdemli hâkim tarafından belirtileceğini düzenler. Bu düzenlemenin tek hâkimli mahkemelerdeki çözümden (yeni hâkimin gerekçeyi yazması) farkının temel sebebi nedir? Bu usul, toplu mahkemelerde 'oyların gizliliği' ilkesiyle nasıl bir ilişki içindedir?

Toplu mahkemeler için öngörülen çözümün tek hâkimli mahkemelerden farklı olmasının temel sebebi, toplu mahkemelerin karar alma sürecinin kolektif niteliğidir. * **Tek Hâkimli Mahkemede:** Kararı veren ve vicdani kanaate ulaşan tek bir hâkim vardır. O imzalayamadığında, onun zihnindeki gerekçeyi bilen başka kimse yoktur. Bu nedenle kanun, usul ekonomisi gereği, yeni hâkime sadece tefhim edilen sonuca uygun bir 'gerekçe oluşturma' görevi vermiştir. * **Toplu Mahkemelerde:** Karar, en az üç hâkimin katıldığı müzakere (görüşme) sonucunda oy çokluğu veya oy birliği ile alınır. Hükmü oluşturan vicdani kanaat, tek bir hâkime değil, heyete aittir. Müzakere sırasında, kararın gerekçeleri de tartışılır. Dolayısıyla, imza atamayan hâkim dışındaki diğer heyet üyeleri (çoğunluğu oluşturuyorlarsa), kararın hangi gerekçelere dayandığını bilirler. Bu nedenle, yeni bir hâkimin gelip, hiç katılmadığı bir müzakerenin sonucuna gerekçe yazması yerine, kararın oluşumunda yer alan diğer hâkimlerin gerekçeli kararı yazıp imzalaması daha tutarlı ve 'doğrudanlık ilkesi'ne daha uygundur. **Oyların Gizliliği İlkesiyle İlişkisi:** HMK md. 295/3, 'Müzakereler gizli olarak yapılır ve oyların gizliliği esastır' der. HMK md. 299'daki düzenleme bu ilkeyi ihlal etmez. Çünkü imzalayamayan hâkimin yerine diğer hâkimlerin imzalaması, müzakerenin içeriğini veya kimin ne yönde oy kullandığını ifşa etmez. Sadece, imza eksikliğinin sebebini açıklayan usuli bir işlemdir. Gerekçeli karar, heyetin ortak iradesini yansıtan tek bir metin olarak kaleme alınır. Eğer imza atamayan hâkim muhalif ise, muhalefet şerhini yazıp imzalayamamış olacağı için, bu durum da yine başkan tarafından belirtilir; ancak muhalefetin içeriği değil, sadece imza atamama durumu açıklanır.