Bir alacak davasında, borcun dayanağı olan sözleşme hükümleri ihlal edildiği gibi, bu ihlal aynı zamanda bir haksız fiil teşkil ediyorsa (örneğin, tamir için bırakılan aracın parçalarının çalınarak satılması), alacaklının açacağı davada hangi zamanaşımı süreleri uygulanır? TBK'daki 'yarışan haklar' veya 'taleplerin telakuku' ilkesi bu durumda nasıl bir çözüm sunar?
Bu durumda, alacaklının hem sözleşmeye aykırılıktan (tamir sözleşmesinin gereği gibi ifa edilmemesi) hem de haksız fiilden (hırsızlık, mülkiyet hakkının ihlali) kaynaklanan iki farklı hukuki sebebe dayalı talep hakkı doğar. Buna 'hakların yarışması' veya 'taleplerin telakuku' denir. Alacaklı, bu hukuki sebeplerden istediğine dayanarak davasını açabilir. Bu seçimin en önemli sonucu zamanaşımı süreleri açısından ortaya çıkar: 1. **Sözleşmeye Aykırılığa Dayalı Talep:** Eğer davacı, talebini sözleşmenin ihlaline dayandırırsa, TBK md. 146 uyarınca 10 yıllık genel alacak zamanaşımı süresi uygulanır. Bu süre, alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren işlemeye başlar. 2. **Haksız Fiile Dayalı Talep:** Eğer davacı, talebini haksız fiile dayandırırsa, TBK md. 72'deki özel zamanaşımı süreleri uygulanır. Bu süreler, 'zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl' (sübjektif süre) ve 'her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak 10 yıl'dır (objektif süre). **Çözüm:** Kural olarak, alacaklı bu iki haktan kendi lehine olanı, yani daha uzun zamanaşımı süresi öngöreni kullanabilir. Örneğin, haksız fiili ve faili öğrendikten 2 yıl sonra, yani haksız fiil zamanaşımı dolduktan sonra, eğer sözleşmesel 10 yıllık zamanaşımı süresi henüz dolmamışsa, davasını sözleşmeye aykırılık hükümlerine dayandırarak açabilir. Yargıtay içtihatları, haksız fiil zamanaşımı süresi dolmuş olsa bile, eğer fiil aynı zamanda bir sözleşme ihlali teşkil ediyorsa, davacının sözleşmesel zamanaşımı süresi içinde dava açma hakkının devam ettiğini kabul etmektedir. Bu, hak sahibine, haklarının yarışması durumunda en lehe olan hukuki yolu seçme imkanı tanıyarak hak kaybını önlemeyi amaçlar.