Ceza muhakemesinde 'yetki' ve 'görev' kavramlarını karşılaştırarak, bir mahkemenin yetkisizliğine ilişkin bir kararın hukuki niteliği ile görevsizliğine ilişkin bir kararın hukuki niteliği arasındaki temel farkı açıklayınız. Yetki itirazının süresinde yapılmamasının sonucu nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #166113

'Yetki' ve 'görev' kavramları, bir davaya hangi mahkemenin bakacağını belirleyen kurallar olsalar da aralarında önemli farklar vardır: 1. **Kavramsal Fark:** 'Görev', bir uyuşmazlığın konu veya miktar bakımından hangi tür mahkemede (asliye ceza, ağır ceza; asliye hukuk, sulh hukuk vb.) görüleceğini belirler. 'Yetki' ise, aynı türdeki mahkemelerden coğrafi olarak hangisinin (Ankara, İstanbul, İzmir Asliye Ceza Mahkemesi vb.) o davaya bakacağını belirler. Görev, yargı kolu içindeki iş bölümünü; yetki ise coğrafi iş bölümünü ifade eder. 2. **Kamu Düzeni İlişkisi:** Görev kuralları, kural olarak kamu düzenindendir. Mahkeme, görevli olup olmadığını yargılamanın her aşamasında re'sen (kendiliğinden) araştırır ve görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da süreye bağlı olmaksızın görev itirazında bulunabilir. Yetki kuralları ise, CMK md. 18'de belirtildiği gibi, kamu düzeninden sayılmaz. Yetkisizlik, ancak kanunda belirtilen sınırlı süre içinde (sanığın sorgusundan önce) ileri sürülebilir ve mahkemece re'sen dikkate alınabilir. 3. **İtirazın Süresinde Yapılmamasının Sonucu:** Görevsizlik itirazı her zaman yapılabilirken, yetkisizlik itirazı süresinde yapılmazsa, o mahkeme davaya bakmaya yetkili hale gelir. Yani, yetkisizlik iddiası ileri sürülmeyerek veya mahkemece süresinde dikkate alınmayarak yetki kesinleşir ve bu durum sonradan bir bozma nedeni yapılamaz. Görevsiz bir mahkemenin verdiği karar ise her zaman mutlak bir bozma nedenidir.