Bir mirasçı, terekeye dahil olan birden çok taşınmazın, her bir mirasçıya bir taşınmaz düşecek şekilde 'aynen taksim' edilmesini talep etmektedir. Mahkemenin bu talebi değerlendirirken göz önünde bulundurması gereken kriterler nelerdir ve TMK m. 642 ve 650'ye göre nasıl bir yol izlemelidir?
Bir mirasçının, tereke mallarının 'aynen taksim' yoluyla paylaştırılmasını isteme hakkı, TMK m. 642/2'de düzenlenmiştir. Mahkeme, bu talebi değerlendirirken keyfi davranamaz, belirli kriterlere göre hareket etmelidir. Yargıtay'ın metindeki kararlarında da (örneğin 14. HD, 2015/7202 K.) vurgulanan bu kriterler şunlardır: 1) Aynen Taksimin Mümkünlüğü: Öncelikle, malların fiziken bölünmeye veya paylar oluşturmaya elverişli olup olmadığı araştırılır. Birden çok taşınmaz varsa, her bir mirasçıya bir veya daha fazla taşınmaz özgülenerek payların oluşturulması (denkleştirme) imkanı öncelikli olarak değerlendirilir. Satış, en son çaredir. 2) Payların Oluşturulması (TMK m. 650): Eğer aynen taksim mümkünse, mahkeme 'mirasçı veya ortak kök sayısınca' paylar (denk pay grupları) oluşturur. Bu payları oluştururken; - Yerel adetleri, - Mirasçıların kişisel durumlarını (örneğin birinin o evde oturuyor olması, diğerinin paraya ihtiyacı olması vb.), - Çoğunluğun arzusunu göz önünde bulundurur. 3) Değer Tespiti ve Denkleştirme: Mahkeme, uzman bilirkişiler aracılığıyla her bir malın (veya oluşturulan payın) değerini tespit ettirir. Mirasçılara verilen taşınmazların veya payların değerleri arasında fark varsa, bu farkın 'para ödenmesi yoluyla giderilerek' miras payları arasında denkleştirme sağlanır (ivaz ilavesi). 4) Payların Özgülenmesi: Paylar oluşturulduktan sonra, bu payların hangi mirasçıya verileceği konusunda mirasçılar anlaşırlarsa, anlaşmaya göre özgüleme yapılır. Anlaşma olmazsa, TMK m. 650/3 uyarınca 'kur'a' çekilerek paylar mirasçılara dağıtılır. Mahkemenin, bu olanaklar varken, mirasçıları doğrudan satışa zorlayacak şekilde ortaklığın giderilmesine karar vermesi, kanuna aykırıdır. (Referans: kadimhukuk.com.tr/makale/miras-hukuku-yargitay-kararlari/)