Bir hukuk davasında, mahkemenin, yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla, birlikte açılmış veya sonradan birleştirilmiş davaların ayrılmasına (tefrikine) karar verme yetkisinin yasal dayanağı nedir ve bu karar hangi aşamada verilebilir?

Mahkemenin, birlikte açılmış veya birleştirilmiş davaları ayırma yetkisinin yasal dayanağı, HMK m. 167'dir. Bu madde, 'Mahkeme, yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için, birlikte açılmış veya sonradan birleştirilmiş davaların ayrılmasına, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden karar verebilir.' hükmünü içermektedir. Bu hükme göre: - Karar Verme Yetkisi: Mahkeme, davaların ayrılmasına re'sen (kendiliğinden) veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. - Karar Verme Sebebi: Temel sebep, 'yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak'tır. Bu, usul ekonomisi ilkesinin bir yansımasıdır. Davaların birlikte görülmesinin yargılamayı karmaşıklaştıracağı, delillerin karıştırılmasına yol açacağı veya karar vermeyi zorlaştıracağı anlaşıldığında, mahkeme ayırma kararı verebilir. Metinde yer alan ve birden fazla işçinin birlikte açtığı davaların ayrılmasına ilişkin Yargıtay HGK kararları, bu maddenin tipik bir uygulama alanıdır. - Karar Verme Aşaması: Mahkeme, bu kararı 'davanın her aşamasında' verebilir. Yani, yargılamanın başından hüküm aşamasına kadar her zaman tefrik kararı alınması mümkündür. (Referans: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-57-ihtiyari-dava-arkadasligi.html - Yargıtay HGK kararının gerekçesi ve HMK m. 167)